Golwg ar Wyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg

STEM - LMI sector imageMae’n debyg i chi glywed sôn am STEM o’r blaen? Ond beth yw hynny mewn gwirionedd? Wel, y pynciau STEM yw Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg. Felly beth mae hynny yn ei feddwl o ran swyddi a’r economi?  
Mae angen pobl â sgiliau STEM a gwybodaeth ar gyfer economi cryf er mwyn iddo dyfu, gan ddod â ffrwythlondeb i Gymru. Mae angen i ddiwydiannau ddefnyddio technoleg arloesol i aros yn gystadleuol a ffynnu mewn marchnad fyd eang anodd.


  • Beth mae'r gwaith yn ei gynnwys?

    Os bydd Cymru eisiau economi cryf yn y dyfodol gyda mwy o gyfoeth a mwy o swyddi, yna rhaid iddo ddatblygu technolegau arloesol, cyfathrebiadau, gweithgynhyrchu uwch a chreadigrwydd. Mae datblygiadau mewn gwyddoniaeth a pheirianneg yn helpu i leihau ôl-troed carbon y wlad a darparu cyfleoedd ar gyfer entrepreneuriaeth lwyddiannus.

    Bydd angen ar Gymru...
    bob math o beirianwyr, cemegwyr, biolegwyr, ffisegwyr, peirianwyr a thechnegwyr TGCh, rhaglenwyr cyfrifiadurol, mathemategwyr, dylunwyr, technolegwyr a thechnegwyr sgiliedig. 

    Bydd angen sgiliau STEM arnoch os ydych eisiau gweithio mewn un o’r 6 sector blaenoriaeth gwreiddiol ar gyfer twf economaidd yng Nghymru:

    • Technoleg Gwybodaeth a Chyfathrebu (TGCh)
    • Ynni a’r Amgylchedd
    • Diwydiannau Creadigol
    • Deunyddiau a Gweithgynhyrchu Uwch
    • Gwyddorau Bywyd
    • Gwasanaethau Ariannol a Phroffesiynol 

    (Ffynhonnell: WAG Economic Renewal: a new direction July 2010)

    Nid cyflogwyr STEM yn unig sydd angen sgiliau STEM…

    Mae 3 o bob 4 o fusnesau yn y DU yn dibynnu ar bobl sydd â sgiliau STEM (CBI).

    Mae cyflogwyr i gyd ym maes gwyddoniaeth, uwch dechnoleg a Thechnoleg Gwybodaeth, a’r rhan fwyaf o gyflogwyr mewn bancio, cyllid, gweithgynhyrchu, peirianneg, ynni, adeiladu, a’r diwydiannau creadigol, angen sgiliau technegol sydd gan raddedigion STEM.

    Mae bron i hanner cyflogwyr y DU o bob diwydiant yn gwerthfawrogi sgiliau mwy cyffredinol, fel datrys problemau, sgiliau dadansoddi a rhifedd y mae astudio pwnc STEM yn helpu eu datblygu.

    Mae astudio pynciau STEM yn datblygu sgiliau sy’n cael eu gwerthfawrogi gan bob busnes …

    • Mae 72% o holl fusnesau’r DU yn dibynnu ar bobl sydd â sgiliau STEM
    • Mae 69% yn gwerthfawrogi sgiliau dadansoddi 
    • Mae 61% yn gwerthfawrogi sgiliau datrys problemau
    • Mae 51% yn gwerthfawrogi sgiliau rhifedd
      (Ffynhonnell: Ready to Grow: CBI Education and Skills Survey 2010)
  • Beth i'w ddisgwyl yn y dyfodol

    Bydd swyddi’r dyfodol yn dibynnu’n fwyfwy ar gymwysterau STEM.
    Bydd y galw am raddedigion STEM ac ôl-raddedigion yn tyfu’n gyflymach na’r galw am bynciau eraill erbyn 2017.
    Yn ystod yr wyth mlynedd nesaf bydd galw yn cynyddu yn y DU…

    • 122% ar gyfer graddedigion gwyddor fiolegol
    • 56% ar gyfer graddedigion peirianneg
    • 95% ar gyfer graddedigion gwyddor fathemategol a chyfrifiadureg
    • 38% ar gyfer graddedigion meddygaeth
    • 48% r gyfer graddedigion gwyddor yr amgylchedd ffisegol
    • 80% ar gyfer graddedigion technoleg
      (Ffynhonnell: The Demand for STEM Graduates’ CIHE January 2009)

    Mae Cogent, y Cyngor Sgiliau Sector ar gyfer y diwydiant gwyddoniaeth, yn amcangyfrif y bydd angen tua 6,800 o bobl newydd mewn swyddi gwyddoniaeth neu rai sy’n gysylltiedig â pheirianneg erbyn 2017.  Bydd 3,250 o’r rhain ar gyfer galwedigaethau technegol, gweithredwyr prosesu a masnachau sgiliedig yn cael eu recriwtio o raglenni prentisiaeth.
    (Ffynhonnell: Sector Skills Assessment for Science based industries 2011: Cogent)

    Disgwylir y twf cyflymaf ar gyfer y rhai ar y lefelau uchaf
    ond…
    bydd angen pobl sydd wedi cael hyfforddiant STEM ar gyfer swyddi technegol, gweithredydd prosesu a masnach sgiliedig sy’n dibynnu ar recriwtio prentisiaid.

  • Pa swyddi allwn i eu gwneud?











    Ydych chi'n gwybod beth mae'r swyddi hyn yn ei gynnwys? Cliciwch arnyn nhw i gael gwybod neu fe allech golli allan ar swydd y byddech yn ei mwynhau! 
  • Ble allwn i weithio?

    Mae pobl sy’n gwneud swyddi STEM i’w cael ym mhob math o fusnesau gwahanol. Dyma rai enghreifftiau o gyflogwyr STEM mawr yng Nghymru:

    Mae Diwydiant Niwclear Cymru wedi’i leoli’n bennaf yng Ngogledd Cymru. Mae gorsaf pŵer Trawsfynydd yng Ngwynedd yn cael ei dadgomisiynu ar hyn o bryd ac mae Wylfa ar Ynys Môn yn weithredol tan 2012, sy’n safle posibl ar gyfer datblygu gorsaf bŵer niwclear newydd.

    Mae gan y Diwydiant Petrolewm, Nwy ac Olew burfeydd mawr a therminalau nwy yn Sir Benfro, Gorllewin Cymru.

    Mae clwstwr o gwmnïau Polymerâu a Chemegol o gwmpas Caerdydd, Abertawe a Chasnewydd yn Ne Cymru a Wrecsam yn y Gogledd.

    Mae cynhyrchu ynni Llanw a Thonnau yn cael ei ddatblygu a phrofi yn Sir Benfro, Gorllewin Cymru ac oddi ar arfordir Ynys Môn yn y Gogledd.

    Dechreuodd y cyfleuster gweithgynhyrchu tyrbinau gwynt Mabey Bridge gynhyrchu yng Nghas-gwent yn 2011.

    Mae datblygiadau cyffrous eraill sy’n gysylltiedig â STEM yn cynnwys:

    Agorwyd Canolfan y Diwydiannau Creadigol newydd ym Mawrth 2011 ym Mhrifysgol Glyndwr, Wrecsam.

    Bydd ‘pentref drama’ BBC Cymru ym Mae Caerdydd yn parhau i gynhyrchu rhaglenni teledu cenedlaethol a ffilmiau yn 2012.

    Sefydlwyd Academi Gwyddoniaeth Genedlaethol Cymru yn 2010 gyda chanolfannau ledled Cymru,  yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, Sir Gaerfyrddin; y Canolfan Technoleg Amgen (CAT) ym Machynlleth a Techniquest Glyndwr, Wrecsam.

    Yn 2011 cafodd y cyfleusterau hyfforddi Peirianneg Awyrofod ym Mhrifysgol Morgannwg awyren BAe Jetstream 31fasnachol. Mae eu hoffer yn cynnwys dynwaredydd hedfan arloesol a thwnel gwynt. Mae cynlluniau pellach i adeiladu hangar awyrennau ar y campws.

    Mae datblygiad Campws Gwyddoniaeth ac Arloesedd y Bae wedi dechrau  yn Abertawe, Gorllewin Cymru.
  • Pa sgiliau sydd eu hangen arnaf?

    Gall astudio pynciau STEM eich helpu i gael y swydd.

    Mae cyflogwyr yn cael trafferth yn recriwtio pobl o gefndir STEM ac maen nhw’n disgwyl i hyn waethygu. 

    Mae prinder pobl gyda sgiliau STEM ar bob lefel.

     Mae 43% o gyflogwyr yn cael problemau yn recriwtio staff sydd wedi cael hyfforddiant STEM ar bob lefel yn cynnwys graddedigion, gweithwyr profiadol, prentisiaid, technegwyr ac yn enwedig ar lefel ôl-raddedig. 

    Mae 52% yn dweud y byddan nhw’n cael problemau wrth recriwtio graddedigion STEM dros y tair blynedd nesaf ac mae traean yn dweud na fyddant yn gallu recriwtio digon o bobl gyda’r sgiliau Lefel A iawn.  

    Mae galw mawr am raddedigion gyda graddau sy’n gysylltiedig â STEM yn y DU  a Chymru. Mae graddedigion STEM yn fwy tebygol o gael eu cyflogi neu fynd ymlaen i astudio pellach na graddedigion eraill. Mae graddedigion gwyddoniaeth, yn enwedig rhai Ffiseg, Cemeg, Bioleg a Gwyddor yr Amgylchedd yn fwy tebygol o wneud astudiaethau pellach. Mae hynny’n dangos bod angen cymhwyster ôl-raddedig yn aml i gael gyrfa ymchwil a datblygiad.
    (Ffynhonnell: What Do Graduates Do? 2011)

    Mae graddedigion STEM yn fwy tebygol o gael gwaith lefel graddedigion neu wneud astudio pellach.

    STEM Graph 1


    STEM Graph 2


    STEM Graph 3



    % o raddedigion gradd gyntaf yn 2008/09 mewn cyflogaeth i raddedigion, hunan gyflogaeth neu astudio pellach 6 mis ar ôl graddio
    Ffynhonnell: HESA 2008/09 Cyhoeddwyd Tachwedd 2010

    Oes angen sgiliau Cymraeg arnaf?

    Os ydych yn gweithio yng Nghymru, mae sgiliau Cymraeg yn fantais. Yn y diwydiannau STEM mae’r galw am Gymraeg yn amrywio. Mae’n is mewn uwch dechnoleg, gweithgynhyrchu uwch, peirianneg a diwydiannau byd-eang eraill ond mae’n uwch mewn diwydiannau gwasanaethau fel Bancio a Chyllid, y Cyfryngau, Cynhyrchu Ffilmiau ac Addysg.
  • Y sgiliau sydd eu hangen fwyaf

    Felly pa sgiliau a swyddi fydd eu hangen fwyaf? Mae mwy o wybodaeth ar gael hefyd yn yr erthyglau 'Golwg ar' Iechyd, Ynni, Gwyddorau Bywyd, TG a Thelathrebu.

    Mewn Iechyd…

    Mae gan 24% o sefydliadau iechyd yng Nghymru fylchau sgiliau, yn enwedig ar gyfer:

    • Ymgynghorwyr mewn meysydd arbennig
    • Fferyllwyr
    • Ymarferwyr Deintyddol 
    • Nyrsys a Therapyddion Arbenigol

    Yn y Gwyddorau Bywyd…

    • Cemeg
    • Ffarmacoleg
    • Tocsicoleg

    Yn y sector Ynni, Carbon Isel a Chyfleustodau…

    • Sgiliau mewn cynhyrchu ynni carbon isel
    • Rolau dylunio e.e. Peiriannydd Dylunio Systemau (QCFW lefel 6-7)  
    • Rolau technegol e.e. Technegydd Crefft Peirianneg (lefel 3)
    • Rolau cydlynu a rheoli e.e. Rheolydd Prosiect  (QCFW lefel 3) a Rheolwr Safle Adeiladu (QCFW lefel 4)
    • Rolau Tanddŵr  (Gwynt a Morol) e.e. Peiriannydd Dylunio Strwythurau Tanddŵr (lefel 6-7)

    Yn y diwydiant Niwclear …

    Bydd technolegau newydd a rheoliadau cynyddol yn golygu bydd bylchau sgiliau. Mae datblygiadau posibl safleoedd niwclear newydd e.e. Wylfa, Ynys Môn, yn creu cyfleoedd gwaith mewn gweithgynhyrchu uwch, peirianneg adeiladu a chrefftau adeiladu, rheoleiddio, gweithrediadau niwclear, cynhyrchu pŵer a chynnal a chadw offer. Bydd y cyfleoedd hyn i raddedigion, ôl-raddedigion a phrentisiaid.

    Mae dadgomisiynu hen orsafoedd pŵer niwclear yn creu galw cynyddol am sgiliau dadgomisiynu arbenigol.

    Mewn TGCh a Thelathrebu…

    • Mae’r galw mwyaf am Broffesiynolion Dylunio a Datblygu Systemau 
    • Y sgiliau technegol y gofynnir amdanynt fwyaf gan gyflogwyr yw:
      • SQL,
      • .NET,
      • C#, SQL Server,
      • ASP,
      • JavaScript,
      • Java,
      • PHP,
      • HTTP
      • Visual Basic. 

    Yn y Sector Creadigol a Diwylliannol…

    • Peirianneg Ddarlledu
    • Effeithiau Gweledol (VFX)
    • Dylunio Graffeg mewn busnesau hysbysebu a dylunio 
    • Archaeolegwyr Sgiliedig
    • Technoleg Dylunio a Thecstilau. 
  • Faint alla i ennill?

    ‘Mae graddedigion STEM yn ennill mwy ar gyfartaledd na phobl sydd heb radd STEM – dim ond oes ganddynt swydd STEM neu Gyllid.'

    Mae cyflogau graddedigion meddygaeth, gwyddoniaeth ffisegol, mathemateg, cyfrifeg a pheirianneg yn uwch ar gyfartaledd tra bod cyflogau graddedigion bioleg, gwyddorau biolegol (e.e. Seicoleg) a nyrsio yn tueddu i fod yn is na’r ffigur cyfartalog.

    Mae Meddygaeth, Deintyddiaeth a Milfeddygaeth, Pensaernïaeth, Adeiladu a Chynllunio, Mathemateg, Cyfrifeg a Gwyddoniaeth Ffisegol yn bynciau STEM sydd yn ennill mwy na’r cyflogau cyfartalog...

    Felly, faint allwn i ennill fel ...

    Pensaer (uwch/partner neu gysylltiol) £35,000 - £80,000
    Ymgynghorydd Meddygaeth £74,504 - £100,446
    Dylunydd Graffeg Uwch  £30,000-£65,000
    Dylunydd Graffeg  (cyflog cychwynnol) £14,000-£22,000
    Daearegydd Dŵr £20,000-£45,000
    Rheolwr TGCh £37,000
    Technegydd TG £23,000
    Proffesiynolion iechyd newydd raddio £25,734
    Peiriannydd Niwclear £20,000-£30,000
    Nyrsio £21,176-£27,625
    Athro Cymwysedig  £21,588 - £31,552
    Peiriannydd Ynni Adnewyddadwy £24,000-£50,000
    Dylunydd Graffeg Uwch  £30,000-£65,000
    Rheolwr Mecanyddol Uwch/Contractau Trydanol £34,000-£42,000
    Syrfëwr Meintiau Uwch £44,000
    Dylunydd Tecstilau (profiadol) £20,000-£25,000
    Dylunydd Tecstilau dan Hyfforddiant £13,000-£15,000
    Dylunydd Gwe £30,000
    Dadansoddwr Gwynt £40,000-£85,000
    Technegydd Fferm Wynt £20,000-£35,000
  • Beth sydd angen i mi ei wneud?

    Os oes gennych y sgiliau iawn, gall swyddi sy’n gysylltiedig â STEM fod yn opsiwn gyrfa da i bawb. Gall merched gael gwybod sut mae mwy o ferched yn cael eu hannog i ddewis swyddi sy'n defnyddio sgiliau STEM o ran gyrfa.

    O ddarllen hwn, byddwch yn gwybod bod angen cymaint o gymwysterau â phosibl i gael gwaith yn y sector hwn. Cofiwch nad prifysgol yw’r unig opsiwn. Gallai Prentisiaethau fod ar gael hefyd. Pan fyddwch yn barod i feddwl am ennill cymwysterau, cliciwch Cyrsiau yng Nghymru sy’n cynnwys dolenni i amrywiaeth o gyfleoedd hyfforddi a rhai seiliedig ar waith yn eich ardal chi. Os ydych eisiau cael gwybod am brentisiaethau a gweld beth sydd ar gael, cliciwch y Gwasanaeth Paru Prentisiaethau. Felly, gwnewch eich ymchwil ac fe fyddwch ar eich ennill!

    Ymchwil, ymchwil, ymchwil! Fyddech chi ddim yn lawrlwytho cerddoriaeth heb wrando ar sampl yn gyntaf. Un o’r allweddau mwyaf i’ch llwyddiant yw cael gwybod cymaint â phosibl am y gwaith mae gennych ddiddordeb ynddo. Gofynnwch i’ch ffrindiau a theulu a ydyn nhw’n adnabod unrhyw un sy’n gweithio mewn swyddi sy’n gysylltiedig â STEM a siarad â nhw. Gall siarad â Chynghorydd Gyrfa fod yn help mawr, yn enwedig ar ôl i chi wneud eich ymchwil!   

    Gall y wefan hon eich helpu i roi cychwyn ar eich ymchwil! Cliciwch y dolenni dan Pa Swyddi Allwn i eu Gwneud am wybodaeth am gael swyddi gwahanol yn y diwydiant hwn yn ogystal â dolenni gwe dan Dolenni Defnyddiol.

    Peidiwch ag anghofio mai diffyg profiad gwaith yw un o’r tri phrif reswm pam nad yw cyflogwr yn rhoi swydd i ymgeisydd. Felly, os ydych eisiau creu argraff ar gyflogwr gyda’ch gwybodaeth a’ch profiad ymarferol, a chael y mantais rydych ei angen, dechreuwch ymchwilio i gyfleoedd Profiad Gwaith.

  • Ffynonellau Gwybodaeth

    ‘Economic Renewal:  A new direction July 2010 Welsh Assembly Government
    Ready to Grow: CBI Education and Skills Survey 2010
    Building for Growth:  CBI Education and Skills Survey 2011
    Sector Skills Assessment for Science, Engineering and Manufacturing Technologies Dec 2010: SEMTA
    Food & Drink Manufacturing & Processing Sector Skills Assessment Wales Dec 2010: Improve
    Sector Skills Assessment for Science based industries 2011:  Cogent
    Technology Insights Wales 2011:  e-skills
    Sector Skills Assessment Wales 2010: energy&utilityskills
    Sector Skills Assessment Wales Dec 2010: Creative & Cultural Skills
    Sector Skills Assessment for Process and Manufacturing Sector Wales Feb 2010: Proskills
    Strategic Skills Assessment Wales 2010: Skillset
    Wales Skills & Labour Market Intelligence Assessment 2011:Skills for Health
    Sector Skills Assessment Land-based and Environmental Industries Wales 2011: Lantra
    Sector Skills Assessment for the Construction Sector Wales 2010:  constructionskills
    Skills Priorities and Challenges for Building Services Sector in Wales 2010: Summit Skills
    Annual Stats Digest March 2011: General Teaching Council for Wales
    www.skillsforjustice.com  2011 
    www.fssc.org.uk
    What Do Graduates Do? 2011 Higher Education Careers Service Unit (HECSU)/AGCAS
    The Demand for STEM Graduates’ CIHE January 2009
    Department for Innovation Universities &  Skills (DIUS) Jan 2009
     The science, technology, engineering and mathematics (STEM) agenda January 2011 National Assembly for Wales
    NOMIS, Business Register and Employment Survey 2009
    ONS, Neighbourhood Statistics Dec 2010
    NOMIS, Job Centre Plus vacancies notified by Industry.
Did you know Icon

A wyddoch chi?


Mae 43% o gyflogwyr yn cael trafferth yn recriwtio staff sydd wedi cael hyfforddiant STEM

Mae 72% o holl fusnesau’r DU yn dibynnu ar bobl gyda sgiliau STEM

Mae galw am raddedigion gyda graddau sy’n gysylltiedig â STEM yng Nghymru a'r DU

LMI Tips

Awgrym


Ceisiwch ennill cymaint o brofiad gwaith â phosibl! Dyma un o’r tri phrif reswm nad yw pobl yn cael swydd, felly sicrhewch fod gennych fantais dros y lleill!

LMI Find out more

Cael gwybod mwy


Am ragor o wybodaeth a chyngor ar weithio mewn Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg:

  • Siaradwch â’ch Cynghorydd Gyrfa
  • Defnyddiwch lyfrgell eich ysgol neu’ch coleg
  • Defnyddiwch lyfrgell eich Canolfan Gyrfa leol 
  • Ffoniwch 0800 100 900

Rhannu'r dudalen hon

Dewiswch eicon:

Cofrestru

Pam?

Cewch fynediad i bopeth drwy gofrestru ar ein gwefan am ddim.

Cewch gadw’ch proffil gyrfa mewn lle hwylus a diogel

Cewch gofnodi’ch cynnydd wrth ddefnyddio’r offeryn cyllunio gyrfa, Gyrfa+

Cewch fynediad i wybodaeth, fideos a gwefannau rydych wedi’u defnyddio.

1.Manylion amdanoch

2.Manylion y cyfrif

O leiaf 8 nod
Drwy glicio'r blwch rydych yn cadarnhau eich bod yn cytuno â Thelerau Gwasanaeth Gyrfa Cymru. Polisi Preifatrwydd

3.Manylion Personol

Wedi anghofio'ch Cyfrinair?

Er mwyn ailosod eich cyfrinair, rhaid i chi lenwi'r canlynol

Wedi methu â chanfod defnyddiwr gyda'r enw defnyddiwr hwnnw
Byddwch yn derbyn e-bost yn fuan i ailosod eich cyfrinair
neu Canslo i gau

Cyfrinair Dros Dro

Rydych wedi cael cyfrinair dros dro. Rhowch gyfrinair newydd.

Wedi methu â chanfod defnyddiwr gyda'r enw defnyddiwr hwnnw
Rhowch eich cyfrinair newydd a'i gadarnhau.
Nid oedd y cyfrineiriau yn matsio.
Rhaid derbyn telerau ac amodau.
Rhowch gyfeiriad e-bost dilys os gwelwch yn dda.
Mae'r cyfeiriad e-bost hwnnw'n bodoli eisoes. Dewiswch un arall.
Wedi newid eich cyfrinair yn llwyddiannus

Rhowch eich cyfeiriad e-bost os gwelwch yn dda. Gellir defnyddio hyn i ailosod eich cyfrinair os ydych wedi'i anghofio:

Neu Canslo i gau

Wedi newid eich cyfrinair yn llwyddiannus. Caewch y ffenestr hon a logio i mewn gyda'ch cyfrinair newydd.