Rhannu'r dudalen hon

Dewiswch symbol:

Erthygl: Cynllunio eich Dyfodol (Dechrau Arni)

Crynodeb

Mae’r erthygl hon yn trafod sut i wneud penderfyniadau ynghylch beth ddylech ei wneud yn y dyfodol. A ddylech aros yn yr ysgol, mynd i’r coleg, chwilio am swydd neu wneud hyfforddiant galwedigaethol?

Cyflwyniad

Y peth cyntaf i'w ddweud ydy: peidiwch â chael braw! Mae'n hollol normal i deimlo'n ddryslyd gyda'r doreth o ddewisiadau a gwybodaeth sydd ar gael. Beth sydd ei angen arnoch ydy modd o ddidoli'r holl syniadau a gwybodaeth.

Hyd yn oed os na wyddoch beth yr ydych eisiau ei wneud, yn aml gall ymddangos nad ydy'r llwybr ato yn eglur iawn. Felly eto, dylai ambell ddarn o gyngor i helpu i glirio'r llwybr fod yn ddefnyddiol.

Lle mae dechrau

Efallai mai'r lle gorau i chi ddechrau meddwl am eich dyfodol ydi drwy edrych lle rydych chi nawr - a phwy ydych chi! Mae hyn yn golygu bod rhaid i chi ofyn llawer o gwestiynau i chi eich hun.

Dechrau gyda'r ysgol.

  • pa bynciau ydych chi'n eu mwynhau fwyaf?
  • pa bynciau nad ydych chi'n eu hoffi?
  • pa arholiadau ydych chi wedi eu pasio, neu'n disgwyl eu pasio?
  • pa brosiectau ac aseiniadau ydych chi'n falch ohonyn nhw?
  • ydych chi'n hoffi dysgu pethau newydd?
  • ydych chi'n hoffi dysgu drwy astudio neu drwy wneud?

Wedyn, meddyliwch am eich sgiliau.

  • ydych chi'n gallu gwneud rhestr o'ch sgiliau?
  • sut un ydych chi am drefnu pobl neu ddigwyddiadau?
  • sut sgiliau cyfathrebu sydd gennych chi, er enghraifft, wrth siarad, gwrando, ysgrifennu, ieithoedd tramor?
  • oes gennych chi unrhyw sgiliau TGCh?
  • oes gennych chi unrhyw sgiliau ymarferol - unrhyw beth, o dynnu llun i drwsio beics i goginio?

Ar ôl i chi wneud rhestr o'ch sgiliau i gyd, meddyliwch pa rai ydych chi'n mwynhau eu defnyddio fwyaf.

Nawr, meddyliwch am eich personoliaeth.

  • ydych chi'n cyd-dynnu'n dda efo pobl?
  • ydych chi'n uchelgeisiol?
  • ydych chi'n ddibynadwy?
  • sut ydych chi'n teimlo am ddyddiadau cau?
  • ydych chi'n ymarferol?
  • ydych chi'n hoffi cyfrifoldeb?
  • ydych chi'n hoffi dysgu sgiliau newydd?
  • ydych chi'n hoffi sefyllfaoedd a heriau newydd?
  • allech chi weithio ar eich pen eich hun neu mewn tîm?
  • beth yw eich cryfderau a'ch gwendidau chi?

Ac yn olaf, meddyliwch am eich diddordebau a'r pethau sy'n bwysig i chi.

  • beth ydych chi'n ei wneud yn eich amser sbâr?
  • ydych chi'n hoffi paentio, darllen, chwarae offeryn, chwaraeon, gwaith coed, garddio, gwylio ffilmiau, gwrando ar fandiau, neu rywbeth arall?
  • beth ydych chi eisiau mewn bywyd: arian, cyffro, her, boddhad, diogelwch, boddhad mewn swydd, llwyddiant, teithio, antur, statws, ac ati?

Dylai mynd drwy'r cwestiynau yma eich helpu chi i gael darlun cliriach o'r math o berson ydych chi a'r pethau rydych chi'n hoffi eu gwneud. Bydd hyn yn ddefnyddiol pan fyddwch chi'n dechrau meddwl am beth ydych chi eisiau ei wneud nesaf.

Y cam nesaf

Yn y dyfodol, bydd gennych sawl dewis:

  • gadael yr ysgol a chael swydd (gyda hyfforddiant, os ydych dan 18 oed)
  • parhau mewn addysg neu hyfforddiant
  • cymryd 'blwyddyn i ffwrdd', er enghraifft, i deithio neu wneud gwaith gwirfoddol
Gallai eich dewis ddibynnu ar sut wnaethoch chi ateb y cwestiynau cynharach. Mae'n bwysig meddwl yn y tymor hir os yn bosibl. Er enghraifft, efallai eich bod yn hapus i fynd yn syth i waith ac ennill arian cyn gynted ag y gallwch. Er hynny, mae'n rhaid i chi feddwl am y dyfodol hefyd. Pa hyfforddiant fyddwch chi'n ei gael yn eich swydd? Sut gyfleoedd sydd ar gael ar gyfer dyrchafiad? Os ydych eisiau dal ati gyda'ch addysg, mae'n rhaid i chi feddwl a ydych eisiau dilyn pwnc ymarferol, galwedigaetholfel peirianneg, neu un academaidd, fel hanes. Os ydych yn bwriadu teithio neu wneud gwaith gwirfoddol am ddim yma neu mewn gwlad arall fel rhan o 'flwyddyn fwlch', bydd rhaid i chi gynllunio'n ofalus ar gyfer hynny a chynilo digon o arian i gefnogi eich cynllun. Beth bynnag rydych am ei wneud, ac os ydych yn gwybod beth rydych chi eisiau ei wneud a lle rydych chi eisiau bod ymhen ychydig flynyddoedd, dylech dreulio rhywfaint o amser yn meddwl am yr hyn sydd raid i chi ei wneud i gyflawni hynny. Os nad ydych yn gwybod beth i'w wneud, gwnewch restr o fanteision ac anfanteision pob un o'r tri dewis. A chofiwch, mae'r rhain yn gallu bod yn rhai tymor hir a thymor byr.

Dewis gyrfa

Efallai eich bod chi'n teimlo fel aros yn y byd addysg, yn bennaf am nad ydych chi'n gwybod pa fath o waith i'w wneud. Er hynny, fe fydd rhaid i chi geisio gwneud penderfyniad yn hwyr neu'n hwyrach.

Rydych chi'n debygol o dreulio rhan fawr o'ch bywyd yn y gwaith, felly mae'n syniad da dechrau dod i wybod am wahanol swyddi.

Fe allech chi wneud rhestr o'r swyddi sydd o ddiddordeb i chi ac wedyn edrych arnyn nhw'n fanylach. Os nad ydych chi'n gwybod lle i ddechrau, chwiliwch am erthyglau ar-lein, ac mewn cylchgronau a phapurau newydd, am bobl a'r swyddi maen nhw'n eu gwneud.

Bydd gan eich ysgol wybodaeth gyrfaoedd i chi ei defnyddio, ac fe allwch chi gael y wybodaeth yma yn eich llyfrgell leol hefyd. Gofynnwch i chi eich hun beth ydych chi'n ei feddwl am y swydd ac a fyddech chi'n gallu ei gwneud.

Chwiliwch am y sgiliau a'r cymwysterau fyddech chi eu hangen yn y swyddi hyn a gwnewch yn siwr bod y wybodaeth yn un ddiweddar. Mae gwybodaeth am yrfaoedd ar gael mewn sawl ffordd. Fe allwch chi wneud y canlynol:

  • Chwilio am wybodaeth mewn llyfrgelloedd gyrfaoedd, yn yr ysgol er enghraifft.
  • Chwilio ar y rhyngrwyd. Mae'r ffynonellau o wybodaeth am yrfaoedd yn gallu cynnwys gwefannau cyflogwyr mawr a chyrff proffesiynol.
  • Siaradwch gydag athrawon gyrfaoedd.
  • Holwch bobl am eu gwaith.
  • Siaradwch gyda ffrindiau a theulu.
  • Defnyddiwch raglen ar-lein fel Kudos, sy'n gallu eich cyfateb chi i yrfaoedd addas.
  • Chwiliwch am brofiad gwaith perthnasol.

Dim ots o lle fyddwch chi'n cael eich gwybodaeth a'ch cyngor, cofiwch mai dim ond chi sy'n gallu gwneud unrhyw benderfyniadau.

Os bydd rhywun yn dweud rhywbeth gwael am swydd wrthych chi, fe allech chi ei nodi ar restr o anfanteision y swydd honno. Wedyn, ceisiwch feddwl am unrhyw fanteision, i wneud iawn am yr anfanteision.

Ar ôl i chi wneud rhestr o swyddi neu gyrsiau yr hoffech chi eu gwneud efallai, meddyliwch sut rydych chi'n cyfateb. Gofynnwch i chi eich hun:

  • Oes gennych chi'r cymwysterau priodol neu ydych chi'n disgwyl cael y cymwysterau priodol?
  • Oes unrhyw sgiliau perthnasol ar goll?
  • Oes gennych chi'r doniau personol priodol?
  • Ydi eich teulu chi'n rhoi pwysau arnoch chi i wneud rhywbeth arall?

Peidiwch â gwneud penderfyniadau ar unwaith wrth glywed neu ddarllen darn o wybodaeth. Yn hytrach, gwnewch nodyn o'r peth a dal ati i gasglu gwybodaeth.

Ar ôl i chi gasglu cymaint o wybodaeth ag y mae arnoch chi ei hangen, darllenwch drwyddi i gyd ac wedyn ei rhoi i'r naill ochr am ychydig ddyddiau. Os cewch chi unrhyw syniadau yn ystod y cyfnod yma, cofiwch eu hysgrifennu a'u hychwanegu at eich gwybodaeth.

Ar ôl ychydig ddyddiau, meddyliwch am eich penderfyniad. Wedyn, edrychwch drwy eich gwybodaeth eto, i weld ydych chi'n dal i deimlo'n gyfforddus gyda'ch penderfyniad.

Pethau eraill i'w hystyried

Byddai'n llawer symlach dim ond dewis rhwng dal ati i astudio neu gael swydd. Ond mae pethau eraill a fydd yn effeithio ar yr hyn fyddwch chi'n ei wneud a bydd eich penderfyniadau chi'n cael effaith ar rannau eraill o'ch bywyd.

Er enghraifft, ydych chi eisiau gadael cartref ac, os felly, pryd? Efallai mai cael swydd ydi'r ffordd gyflymaf o adael cartref ond ffordd arall ydi mynd i goleg neu brifysgol, hyd yn oed os ydi hynny'n golygu aros am flwyddyn neu ddwy eto.

Beth os na chewch chi'r graddau sydd rhaid i chi eu cael? A fyddwch chi'n ailsefyll neu'n rhoi'r gorau i astudio (am y tro o leiaf)? Mae'n bwysig cael hyblygrwydd wedyn, yn eich cynlluniau ar gyfer y dyfodol.

Mae'n bur debyg y bydd rhaid i chi ystyried llawer o bethau eraill sy'n unigryw i chi. Ceisiwch wneud rhestr o'r pethau rydych chi'n teimlo sy'n bwysig i chi eu hystyried.

Ysgrifennu cynllun gweithredu

Fe fyddwch chi'n teimlo'n fwy hyderus ynghylch cynllunio eich dyfodol erbyn hyn, gobeithio. Fe fyddwch chi'n ymwybodol o'r materion i'w hystyried, y ffynonellau o wybodaeth a'r ffyrdd o edrych ar eich dewisiadau.

Wrth gwrs, fe fydd rhaid i chi wneud synnwyr o bopeth, a dyma pam mae ysgrifennu cynllun gweithredu'n ddefnyddiol. Mae'n ffordd dda o roi eich meddyliau ar bapur.

Fe allwch chi restru eich sgiliau, nodi'r pethau sy'n bwysig i chi a'r pethau rydych chi eisiau eu cael o'ch gwaith neu eich astudiaethau. Fe allwch chi osod nodau tymor byr a thymor hir a'r camau y mae'n rhaid i chi eu cymryd er mwyn cyrraedd y nodau yma.

Ond cofiwch, dim ond fframwaith ydi'r cynllun gweithredu - mae'n rhaid ei adolygu'n rheolaidd, gan ychwanegu gwybodaeth newydd a'i newid os oes angen.

Chi sydd i ddewis sut byddwch chi'n mynd ati i ysgrifennu eich cynllun. Wedi'r cwbl, does dim rhaid i unrhyw un arall ei weld. A chi sydd i benderfynu beth sy'n dymor hir neu'n dymor byr. Os ydych chi eisiau cynllunio am y flwyddyn nesaf yn unig, mae hynny'n iawn.

Ond cofiwch wneud yn siwr bod eich cynllun yn cynnwys yr holl wybodaeth sy'n bwysig ar gyfer eich dyfodol yn eich barn chi. Bydd yn adnodd defnyddiol pan fyddwch chi'n trafod eich opsiynau gyrfa gyda chynghorwyr gyrfaoedd/personol neu weithwyr proffesiynol eraill.

Croeso i Gyrfa Cymru

Dewiswch iaith

Cymraeg

Welcome to Careers Wales

Please select your language

English