Mae'r wybodaeth hon yn hen a bydd yn cael ei dileu'n fuan. Ewch i'n hadran Gwybodaeth am Swyddi newydd.

Home

eClips

Gyrfaoedd yn y theatr

Taflen Q 06
Gorffennaf 2011

Mae nifer o swyddi 'yn y cefndir' yn y theatr. Mae'r meysydd gwaith hyn yn cynnwys gwisgoedd, colur, goleuo a cherddoriaeth, dylunio setiau yn ogystal â rheoli'r llwyfan a gwaith cynhyrchu. Mae rhai swyddi yn gofyn am brofiad yn ogystal â chymwysterau academaidd a phroffesiynol.

Darllen mwy...

Mae gweithio yn y theatr yn apelio at nifer o bobl fel gyrfa gyffrous ac amrywiol. Tra bo ystod o swyddi allweddol gwahanol y mae angen eu gwneud, mae nifer o staff - rheolwyr cynhyrchu yn ogystal â staff technegol - yn gweithio ar eu liwt eu hunain. Mae gweithwyr hunangyflogedig yn gweithio i gwmnïau gwahanol ar gynyrchiadau penodol. Er bod cyfarwyddwyr a dylunwyr sydd wedi ennill eu plwyf yn cael cyflog da pan fyddant yn gweithio, nid yw cyflogau technegwyr theatr yn uchel iawn. Mae oriau gwaith yn hir a gallant gynnwys gweithio gyda'r hwyr ac ychydig o waith nos. Beth bynnag yw'r gwaith, er mwyn gweithio ‘yn y cefndir' mae angen i chi:

  • allu gweithio mewn tîm yn dda
  • bod yn ddibynadwy, ac yn hyblyg o ran oriau gwaith a dyletswyddau
  • bod yn benderfynol ac egnïol.

Cyfarwyddo

Y cyfarwyddwrsy'n rhoi'r sioe gyfan at ei gilydd, gan gydlynu gwaith actorion, ysgrifenwyr, cerddorion, cantorion a dawnswyr yn ogystal â'r elfennau technegol fel goleuadau ac effeithiau sain. Mae cyflogi gweithredwyr camera i recordio sioeau yn dod yn fwyfwy cyffredin. Gall y gwaith gynnwys:

  • darllen a dadansoddi sgriptiau, a gweithio gydag ysgrifennwr i'w haddasu os oes angen
  • cynnal clyweliadau a dewis perfformwyr
  • hurio staff cefn llwyfan, cerddorion ac ati
  • gweithio gyda thîm creadigol i greu'r naws iawn ar gyfer y cynhyrchiad - o ran golygfeydd cefndir, llwyfannu, effeithiau arbennig a goleuadau
  • goruchwylio ymarferion a chyfarwyddo perfformwyr.

Mae'r swydd yn gofyn am ddawn greadigol, llawer o wybodaeth dechnegol a digon o egni a symbyliad. Ychydig iawn o gyfleoedd sydd ar gael i dderbyn hyfforddiant gyda chwmnïau theatr. Y ffordd orau i fod yn gyfarwyddwr yw cael profiad ymarferol trwy weithio mewn theatr. Gall profiad o fath arall o waith cefn llwyfan, fel rheoli llwyfan, fod yn  ddefnyddiol. Mae cyfarwyddo, neu gynorthwyo i gyfarwyddo cynyrchiadau, yn y theatr ymylol yn ffordd arall o wneud enw i chi'ch hun. Gall rhai pobl ddechrau gweithio fel cyfarwyddwr cynorthwyol. Mae cyfarwyddwyr cynorthwyol yn rhoi cymorth pan fydd ei angen, ac yn dirprwyo ar ran y cyfarwyddwr pan fydd angen. Gallant roi help llaw gydag ymarferion a sicrhau bod nodiadau'r cyfarwyddwr yn cael eu dosbarthu i'r cast a'r criw.

Mae llawer o gyfarwyddwyr wedi graddio mewn drama/astudiaethau'r theatr a'r celfyddydau perfformio. Mae graddau sylfaen, HNDs a chyrsiau gradd ar gael yn y celfyddydau perfformio, arferion theatr a chelfyddydau'r theatr. Gwiriwch gynnwys cyrsiau'n ofalus. Edrychwch i weld faint o brofiad ymarferol y maent yn ei gynnig, pa gysylltiadau sydd ganddynt â theatrau, a beth mae cyn-fyfyrwyr yn ei wneud nawr. Mae'n bwysig edrych yn ofalus ar y cyfleusterau technegol mewn gwahanol sefydliadau hefyd.

Mae cyrsiau ôl-raddedig mewn cyfarwyddo yn y theatr ar gael hefyd; bydd disgwyl i ymgeiswyr fod â phrofiad proffesiynol ymarferol yn ogystal â gradd gyntaf, neu gymhwyster addysg uwch cymeradwy arall. Mae RADA (y Royal Academy of Dramatic Art) yn cynnal rhaglen gradd meistr mewn cyfarwyddo yn y theatr, er enghraifft.

Gallwch chwilio am gyrsiau perthnasol ar wefan Conference of Drama Schools (a restrir ar ddiwedd y daflen).

Mae'r Cynllun Cyfarwyddwyr Ifanc Theatr Ranbartholyn rhoi cyfle i hyd at dri chyfarwyddwr dreulio blwyddyn mewn theatr yn y DU yn ennill profiad a hyfforddiant mewn gwahanol feysydd. Mae'n rhaid i'r ymgesiwyr fod yn gyfarwyddwyr proffesiynol dros 21 oed ac ar ddechrau eu gyrfa. Mae ymgeiswyr yn derbyn bwrsariaeth ddi-dreth o £15,000. Am ragor o wybodaeth, ewch i:
http://www.itvtheatredirectorscheme.org/

Fel rheol, mae cyfarwyddwyr yn symud o un theatr i'r llall, gan weithio ar gontractau sy'n gallu amrywio o dymor o ddramâu i un cynhyrchiad. Efallai y byddan nhw'n dechrau gwneud rhywfaint o waith teledu.

Cynhyrchu

Y cynhyrchyddsy'n codi arian ar gyfer y sioe ac yna'n cyd-drefnu gwaith yr adrannau a'r unigolion amrywiol i sicrhau ei fod yn cymryd lle. Yn y theatr fasnachol, mae'r cynhyrchydd fel arfer yn

  • dewis y nofel/drama/sioe ac yn gwneud yn siŵr bod ganddyn nhw'r hawliau perthnasol
  • sicrhau noddwyr ar gyfer y cynhyrchiad
  • trefnu hurio theatr
  • recriwtio'r tîm creadigol, yn cynnwys y cyfarwyddwr a dylunwyr y set, gwisgoedd a goleuadau
  • datblygu cyllideb ar gyfer y cynhyrchiad ac yn cadw golwg ar gostau
  • trefnu marchnata a hysbysebu'r sioe.

Mae angen sgiliau busnes a datrys problemau da ar gynhyrchwyr. Ni cheir unrhyw gynllun hyfforddi ffurfiol ond gallai profiad o waith technegol neu gefndir reoli llwyfan fod yn ddefnyddiol. Mae llawer o gynhyrchwyr yn dechrau trwy gael profiad o gynhyrchu mewn rôl iau / cynorthwyydd.

Mae Stage One yn cynnig cynllun prentisiaeth ar gyfer cynhyrchwyr newydd. Mae prentisiaid yn gweithio yn swyddfa cynhyrchydd theatr am chwe mis i 12 mis ac yn dysgu popeth am gynhyrchu sioeau masnachol. Mae prentisiaid yn cael bwrsariaeth o £18,600. Mae ymgeiswyr angen o leiaf flwyddyn o brofiad ym maes gweinyddu theatr. Am fwy o fanylion ewch i:
www.stageoneuk.com/bursaryplacements

Mae'r rheolwr cynhyrchuyn cynorthwyo'r cyfarwyddwr a'r cynhyrchydd ac yn sicrhau bod yr holl dimau gwahanol o bobl sy'n gweithio ar gynhyrchiad (gwisgoedd, props, setiau a staff goleuo) yn gweithio yn unol â'r amserlen a'r gyllideb. Maent hefyd yn trefnu i hurio cyfarpar angenrheidiol ac yn ymdrin â materion iechyd a diogelwch. Mae angen sgiliau busnes, cynllunio a threfnu ar reolwyr cynhyrchu. Mae dealltwriaeth o faterion technegol yn ddefnyddiol hefyd. Mae yna gyrsiau gradd sy'n cwmpasu gwaith rheoli cynhyrchu, yn cynnwys BA mewn ymarfer theatr: rheolaeth dechnegol a chynhyrchu yn y Central School of Speech and Drama (Prifysgol Llundain).

Rheoli Llwyfan

Y rheolwr llwyfansy'n cyd-drefnu gwaith yr holl staff y tu ôl i'r llwyfan gan sicrhau bod ymarferion a pherfformiadau yn cael eu cynnal yn ddidrafferth. Maen nhw'n sicrhau bod cefn y llwyfan yn drefnus ac yn ddiogel, ac yn goruchwylio offer technegol a rigin. Cynigir cyrsiau mewn rheoli llwyfan a gwaith technegol theatr ar lefelau gwahanol gan gynnwys graddau mewn nifer o golegau drama a rhai sefydliadau addysg bellach ac uwch.

Fel arfer, mae'r dirprwy reolwr llwyfanyn mynd i'r holl ymarferion ac yn 'galw' actorion pan mae'n bryd iddynt fynd ar y llwyfan a, law yn llaw â'r rheolwr llwyfan, mae'n cydlynu holl agweddau technegol y sioe. Mae'r rheolwr llwyfan cynorthwyolyn cysgodi'r dirprwy reolwr llwyfan ac yn helpu gyda thasgau fel nôl props a chwarae effeithiau sain. Bydd dirprwy reolwyr llwyfan a rheolwyr llwyfan cynorthwyol wedi derbyn hyfforddiant rheoli llwyfan, a ddisgrifir uchod, fel arfer.

Y cynorthwywyr llwyfan(neu'r criw llwyfan) sy'n derbyn unrhyw olygfeydd set newydd ac yn symud yr holl eitemau ar y llwyfan yn cynnwys dodrefn a darnau o olygfeydd. Gall rhai ddefnyddio peiriannau mecanyddol i symud eitemau mawr, ond mae llawer o eitemau'n cael eu symud â llaw felly gall y gwaith fod yn gorfforol iawn. Swydd debyg yw gweithiwr oriel, sy'n gweithio mewn oriel 30 troedfedd uwchben y llwyfan, gan ddefnyddio rhaffau a phwlïau i reoli symudiad y golygfeydd a'r cefndiroedd sy'n hongian uwchben y llwyfan. Mae systemau mecanyddol mewn rhai theatrau fel bod modd defnyddio teclyn a reolir yn gyfrifiadurol i symud cefndiroedd. Er hynny, mae llawer o theatrau hŷn yn defnyddio'r systemau pwli traddodiadol.

Bydd gan theatr fawr sydd wedi ennill ei phlwyf grŵp bach o gynorthwywyr llwyfan a bydd yn cyflogi staff dros dro os bydd angen.

Gwisgoedd/wardrob

Y dylunydd gwisgoeddsy'n dylunio ac yn arolygu'r gwisgoedd ar gyfer cynhyrchiad, gan gynhyrchu'r brasluniau a'r darluniau ar gyfer yr adran wisgoedd. Mae angen safon uchel iawn o allu creadigol, ynghyd â gwybodaeth dda am wisgoedd hanesyddol.

Mae meistr/meistres y gwisgoedd yn gwneud, addasu a chynnal a chadw gwisgoedd. Gall olygu hurio gwisgoedd ac ategolion, a chadw o fewn cyllideb.

Mae cynorthwywyr gwisgoeddyn helpu gyda gwnïo, smwddio a glanhau gwisgoedd. Rhaid iddynt feddu ar sgiliau ymarferol da a bod yn gyflym a hyblyg. Mae rhai cynorthwywyr yn yr adran wisgoedd yn gweithio fel gwisgwyr.

Mae'r gwisgwr yn gofalu am wisgoedd, yn helpu actorion i wisgo ar gyfer y perfformiad ac i newid yn gyflym yn ystod y sioe.

Am fwy o wybodaeth am y swyddi hyn, yn cynnwys y llwybrau hyfforddi, gweler taflen Q 07 yn y gyfres hon.

Coluro

Mae angen colur ar actorion ar lwyfan theatr er mwyn diffinio eu hwynebau a gwneud i'r teimladau maen nhw'n mynegi yn fwy amlwg i'r gynulleidfa. Mae angen cymwysterau trin gwallt a choluro.

Am fwy o wybodaeth, darllenwch daflen RC 01.

Cynllunio ac adeiladu setiau

Rhaid i waith cynlluniwr setiau adlewyrchu syniadau'r cyfarwyddwr neu'r cynhyrchydd. Mae'r cynllunydd yn dylunio'r set, ac yn cynhyrchu'r cynlluniau, gyda lluniadau a modelau gweithredol i'w dilyn.

Mae seiriyn gwneud setiau newydd ac yn trwsio neu'n addasu hen setiau. Mae gallu ymarferol a diddordeb byw yn y theatr yn hanfodol. Mae peintwyr golygfeyddneu artistiaid golygfeyddyn gweithio gyda'r cynlluniwr setiau a'r saer i gynhyrchu'r set.

Am fwy o wybodaeth am ddylunio ac adeiladu setiau, darllenwch daflen Q 07 yn y daflen hon.

Props

Mae'r rheolwr eiddo (props) yn gwneud yn siŵr bod y props i gyd wrth law ar gyfer y perfformiad ac yn cael eu dychwelyd ar ddiwedd y sioe. Yn ystod yr ymarferion, mae'r holl brops yn cael eu prynu, benthyg neu eu gwneud ac maent yn cael eu trwsio neu eu disodli fel bo angen yn ystod cyfnod y sioe. Mae mwy o wybodaeth am waith props yn nhaflen Q 07.

Goleuo a thrydan

Mae angen dylunwyr a thechnegwyr goleuo i greu'r golau cywir i gynhyrchiad. Mewn theatrau mawr, y dylunydd goleuofydd yn gyfrifol am effaith gyffredinol y goleuo a bydd yn cydweithio â'r cyfarwyddwr. Defnyddir golau i greu awyrgylch arbennig neu i gyfleu amser penodol o'r dydd. Bydd y dylunydd golau'n dewis pa rannau o'r llwyfan i'w goleuo, a sut. Bydd dylunwyr goleuo'n gweithio gyda thechnegwyr goleuoyn aml a fydd yn cyflawni'r tasgau ymarferol a rheoli'r golau o gonsol o bosibl. Mae angen i ddylunwyr golau gael dawn greadigol a gwybodaeth a chymwysterau technegol.  Gallwch gael mwy o wybodaeth am hyfforddi i weithio ym maes goleuo (mewn teledu a ffilm) yn nhaflen PA 13 yn y gyfres hon.

Gall dylunwyr a thechnegwyr goleuo weithio gyda thrydanwyrhefyd sy'n gyfrifol am yr holl systemau trydan yn y theatr. Gweler taflen GE 02 am fwy o wybodaeth.

Cerddoriaeth

Y cyfarwyddwr  cerddorolfydd yn cyfansoddi neu'n trefnu'r gerddoriaeth ar gyfer perfformiad ac yn dysgu'r gerddoriaeth i'r actorion a'r cantorion (unawdwyr a chorau). Mae'n llogi offerynwyr ar gyfer cerddorfa, ac yn fwyaf pwysig maen nhw'n arwain y cantorion a'r cerddorion yn ystod y perfformiad. Rhaid cael cerddor profiadol iawn ar gyfer y swydd hon. Bydd y mwyafrif o gyfarwyddwyr cerdd wedi derbyn hyfforddiant mewn coleg cerddoriaeth, neu gael cefndir o gerddoriaeth boblogaidd neu ysgafn.

Mae Répétiteur/pianydd ymarferion yn helpu'r cantorion i ddysgu'r gerddoriaeth (trwy ei hailadrodd) ac yn chwarae mewn ymarferion. Yn yr un modd bydd gan gwmni bale bianydd ymarferion i chwarae yn nosbarth y dawnswyr ac mewn ymarferion.

Perfformio

Mae actorion, cerddorion a pherfformwyr syrcas yn gweithio ar gynyrchiadau yn y theatr. O Hamleti Hairspray,mae angen nifer o berfformwyr gwahanol i greu sioe. Er hynny, mae'r gystadleuaeth am waith yn frwd - mae angen dawn, ymroddiad a phenderfyniad i lwyddo. Am fwy o wybodaeth am hyfforddi fel perfformiwr, darllenwch daflenni Q 01 a Q 02.

Gwaith gweinyddol

Mae angen staff i ddelio â'r cyhoeddusrwydd, y swyddfa docynnau, cyllid, cynllunio, rheolaeth gyffredinol ac ati. Mae'r daflen K 06 yn rhoi mwy o wybodaeth.

Mynediad a hyfforddiant

Mae ystod o gyrsiau sy'n perthyn i'r theatr ar bob lefel mynediad, yn cynnwys cymwysterau BTEC  Cenedlaethol Lefel 3, graddau sylfaen, HNDs a graddau. Mae rhai cyrsiau'n rhai cyffredinol ac mae eraill yn fwy arbenigol. Gwiriwch gynnwys cyrsiau'n ofalus - mae rhai cyrsiau gradd mewn dylunio theatr yn cwmpasu amrywiaeth o bynciau yn cynnwys gwisgoedd, setiau a goleuo. Mae'r rhan fwyaf o ysgolion a cholegau drama hefyd yn cynnig hyfforddiant ar waith y tu ôl i'r llwyfan. Er enghraifft, mae RADA  yn cynnig amrywiaeth o gyrsiau byr mewn celf olygfeydd, goleuo, dylunio a gwneud dodrefn (props). Mae Coleg Rose Bruford  yng Nghaint yn cynnig cyrsiau gradd amrywiol, gan gynnwys celf olygfeydd, dylunio goleuadau a chynhyrchu gwisgoedd. Mae gwefan y Cyngor Cenedlaethol dros Hyfforddiant Drama yn cynnwys canllaw ar hyfforddiant. Gwelwch y rhestr o gyrsiau a achredir gan y Cyngor a defnyddiwch gyfeirlyfrau addysg bellach ac uwch, a chronfeydd data cyrsiau ar-lein am wybodaeth bellach. Bydd myfyrwyr sy'n dilyn cwrs rheoli llwyfan neu theatr dechnegol a achredwyd gan y Cyngor mewn sefyllfa dda i gael swydd  wedi iddynt orffen.

Mae Prentisiaethau Creadigol yn helpu mwy o bobl ifanc i ddechrau gweithio yn y diwydiannau creadigol trwy eu caniatáu i hyfforddi mewn swydd a gweithio tuag at gymhwyster ar lefel 2 neu 3. Mae llwybrau  ar gael mewn theatr dechnegol a gwisgoedd. Am fwy o wybodaeth dylai pobl ifanc gysylltu â'u  gwasanaeth gyrfaoedd/Connexions lleol.



Yn ôl at y top...

Am fwy o wybodaeth

Os hoffech weithio mewn theatr, mae profiad perthnasol yn ddefnyddiol iawn. Mae ymuno â grŵp theatr amatur lleol neu grŵp theatr ieuenctid yn eich ardal yn ffordd wych o weld beth sydd angen ei wneud. I ddod o hyd i theatr ieuenctid yn eich ardal, ewch i:
http://www.nayt.org.uk/ 
Creative & Cultural Skills -  ffôn: 020 7015 1800. Y Cyngor Sgiliau Sector sy'n cwmpasu, ymysg pethau eraill, y celfyddydau perfformio.
www.creative-choices.co.uk
Am lawer o wybodaeth am y gwahanol yrfaoedd mewn theatrau, ewch i:
http://www.getintotheatre.org/ 
National Council for Drama Training (NCDT)-ffôn: 020 7407 3686. Partneriaeth o gyflogwyr, cynrychiolwyr gweithwyr a darparwyr hyfforddiant yn y theatr, y byd darlledu a'r cyfryngau. I chwilio am gwrs sydd wedi'i gymeradwyo gan y Cyngor, ewch i:
http://www.ncdt.co.uk/ 
The Conference of Drama Schools- yn cyhoeddi canllaw am ddim CDS Guide to Professional Training in Drama & Technical Theatr 2010 a CDS Guide to Careers Backstage. Gellir lawrlwytho'r rhain o:
http://www.drama.ac.uk/  I weld fideos byr am waith gwahanol adrannau cefn llwyfan y National Theatre, cliciwch ar ‘Discover' yna ‘Backstage' ar:
http://www.nationaltheatre.org.uk/ 
I ddarllen am y gwahanol fathau o rolau sydd ar gael yn y theatr, cliciwch ar ‘People' ar y wefan ganlynol, sy'n cael ei chynnal gan y Royal National Theatre:
http://www.stagework.org.uk/ 
Spotlight- ffôn: 020 7437 7631. Mae'n cyhoeddi Contacts, rhestr flynyddol o wybodaeth ar gwmnïoedd, gwasanaethau ac unigolion sy'n ymwneud â theledu, y llwyfan, ffilm a radio. Pris rhifyn 2011 yw £12.99 + £3.00 postio a phacio. 
www.spotlight.com/shop/contacts
Working in Creative and Performing Arts- cyhoeddir gan Babcock Lifeskills, £9.50 yr un. 
Mae So, You Wanna' Be a Producer?!yn cynnwys gwybodaeth am rôl cynhyrchydd. Mae wedi'i ysgrifennu gan bobl sy'n gweithio yn y diwydiant. Gellir ei lawrlwytho o:
www.stageone.uk.com/guide 
The Stage -papur newydd sy'n cael ei gyhoeddi bob dydd Iau. Mae'n cynnwys newyddion o'r diwydiant perfformio a swyddi gwag. Ar gael mewn siopau papurau.
http://www.thestage.co.uk/ 

© Hawlfraint 2011, Cedwir pob hawl - Nord Anglia Lifetime Development SW Ltd
 
 

Cofrestru

Pam?

Cewch fynediad i bopeth drwy gofrestru ar ein gwefan am ddim.

Cewch gadw’ch proffil gyrfa mewn lle hwylus a diogel

Cewch gofnodi’ch cynnydd wrth ddefnyddio’r offeryn cyllunio gyrfa, Gyrfa+

Cewch fynediad i wybodaeth, fideos a gwefannau rydych wedi’u defnyddio.

1.Manylion amdanoch

2.Manylion y cyfrif

O leiaf 8 nod
Drwy glicio'r blwch rydych yn cadarnhau eich bod yn cytuno â Thelerau Gwasanaeth Gyrfa Cymru. Polisi Preifatrwydd

3.Manylion Personol

Wedi anghofio'ch Cyfrinair?

Er mwyn ailosod eich cyfrinair, rhaid i chi lenwi'r canlynol

Wedi methu â chanfod defnyddiwr gyda'r enw defnyddiwr hwnnw
Byddwch yn derbyn e-bost yn fuan i ailosod eich cyfrinair
neu Canslo i gau

Cyfrinair Dros Dro

Rydych wedi cael cyfrinair dros dro. Rhowch gyfrinair newydd.

Wedi methu â chanfod defnyddiwr gyda'r enw defnyddiwr hwnnw
Rhowch eich cyfrinair newydd a'i gadarnhau.
Nid oedd y cyfrineiriau yn matsio.
Rhaid derbyn telerau ac amodau.
Rhowch gyfeiriad e-bost dilys os gwelwch yn dda.
Mae'r cyfeiriad e-bost hwnnw'n bodoli eisoes. Dewiswch un arall.
Wedi newid eich cyfrinair yn llwyddiannus

Rhowch eich cyfeiriad e-bost os gwelwch yn dda. Gellir defnyddio hyn i ailosod eich cyfrinair os ydych wedi'i anghofio:

Neu Canslo i gau

Wedi newid eich cyfrinair yn llwyddiannus. Caewch y ffenestr hon a logio i mewn gyda'ch cyfrinair newydd.

Croeso i Gyrfa Cymru

Dewiswch iaith

Cymraeg

Welcome to Careers Wales

Please select your language

English