Hunangyflogaeth

Self Employment image

Ai dyma’r un peth â bod yn berchen ar eich busnes eich hun?

Dyw bod yn hunangyflogedig ddim yn union yr un peth â rhedeg eich busnes eich hun. Mae gweithwyr hunangyflogedig yn gweithio iddyn nhw eu hunain. Maen nhw’n penderfynu pryd a ble maen nhw’n gweithio. Mae gweithwyr hunangyflogedig yn cynnal prosiectau neu gontractau ond efallai bydd rhywun arall yn berchen ar y busnes ei hun. Mae llawer o weithwyr yn y diwydiant adeiladu, fel peintwyr ac addurnwyr, plymwyr a seiri, yn hunangyflogedig. Mae rhai gweithwyr hunangyflogedig yn galw eu hunain yn ‘weithwyr llawrydd’ neu’n ‘gweithio ar eu liwt eu hunain’ yn enwedig yn y sectorau busnes, cyllid a thechnoleg gwybodaeth.  
Am ragor o wybodaeth a chyngor ar hunangyflogaeth, cymerwch olwg ar wefan Cyngor ar Bopeth. (dolen Saesneg yn unig)

Oes gwahanol fathau o hunangyflogaeth?

Oes. Maen nhw’n cynnwys:

  • gweithio ar eich liwt eich hun/llawrydd;
  • contractio;
  • masnachfraint (franchise);
  • rhan o yrfa bortffolio;

 

Pam mae hunangyflogaeth ar gynnydd?

Mae tua 4 miliwn o bobl yn y DU yn hunangyflogedig (ffynhonnell: ONS). Mae llawer o resymau pam mae mwy o bobl yn dewis i weithio fel hyn:

  • Mae dod o hyd i swydd barhaol amser llawn yn anoddach nag erioed. Felly mae pobl yn rhoi cynnig ar hunangyflogaeth fel modd i wneud dyfodol iddyn nhw eu hunain.
  • Mae angen gweithwyr ar gyflogwyr o hyd. Mae gofyn i rywun hunangyflogedig i wneud y gwaith fel prosiect yn rhatach ac yn fwy hyblyg na recriwtio gweithiwr amser llawn.
  • Mae’r rhyngrwyd yn rhoi modd i bobl weithio o’u cartref neu swyddfa fach.
  • Mae rhai pobl angen bod yn hyblyg o ran sut a phryd maen nhw’n gweithio.

 

Fyddai hunangyflogaeth yn addas i mi?

Meddyliwch pam rydych yn dewis gwaith hunangyflogedig.
Dechreuwch drwy ofyn y cwestiynau canlynol i chi’ch hun:

  • Ydych chi’n gwybod yn union beth rydych yn mynd i wneud?
  • Ydy hyn yn defnyddio’ch sgiliau cryfaf?
  • Allwch chi wneud digon o arian yn gwneud y gwaith hwn?
  • Ydych chi’n gwybod lle rydych eisiau bod ymhen pum mlynedd? A fydd hunangyflogaeth yn eich helpu i gyrraedd y nod?

Mae llawer o bethau positif a negyddol am hunangyflogaeth. Bydd y modd rydych yn meddwl amdanyn nhw yn eich helpu i benderfynu ai dyma’r peth iawn i chi.

Manteision ac anfanteision hunangyflogaeth

Manteision hunangyflogaeth

  • Cewch weld manteision yr ymdrech rydych yn ei rhoi i mewn i’r gwaith bob dydd
  • Byddwch yn annibynnol a chael mwy o reolaeth dros yr hyn rydych yn ei wneud a phryd rydych yn ei wneud.
  • Byddwch yn gallu dewis pa un a ydych eisiau gweithio’n amser llawn neu’n rhan-amser. Cewch ddewis eich oriau gwaith eich hun, a chael cydbwysedd gwell o ran bywyd a gwaith.

Anfanteision hunangyflogaeth

  • Chi fydd yn gwbl gyfrifol am lwyddo neu fethu. Chi fydd yn gyfrifol am golledion ac elw, ac ni chewch wyliau â thâl neu dâl salwch.
  • Fydd neb i’ch rheoli, i’ch cadw ar y trywydd iawn neu roi cefnogaeth. Fe allech weithio ar eich pen eich hun am lawer o’r amser.
  • Mae’n bosibl bydd gennych lai o amser gyda’ch teulu gan fod ymrwymiadau busnes angen i chi weithio oriau hir.
  • Bydd rhaid i chi dalu’ch treth eich hun, a bydd rhaid cynllunio eich pensiwn eich hun gan na fydd cynllun pensiwn cwmni gennych.

Llyfryn Cyllid a Chefnogaeth 2018-2019

Llyfryn Cyllid a Chefnogaeth 2018-2019

Gwefannau defnyddiol

Rhannu'r dudalen hon

Dewiswch symbol:

Croeso i Gyrfa Cymru

Dewiswch iaith

Cymraeg

Welcome to Careers Wales

Please select your language

English