Astudiaethau Achos

Rhannu'r dudalen hon

Dewiswch symbol:

Lluniau Swyddi

  • Mae dyn, sy'n gwisgo het wen, yn ei gwrcwd mewn cae, yn ymyl nant. Mae'n ysgrifennu ar glipfwrdd.

    Mae angen i fotanegwyr maes gofnodi pob math o blanhigyn mewn ardal benodol.

  • Mae dyn yn gorwedd mewn cae, yn darllen llyfr.

    Defnyddio llyfr i helpu i adnabod math o borfa.

  • Mae dyn yn tynnu chwyn o bwll mawr.

    Casglu sampl o ddyfrllys.

  • Mae dyn yn sefyll mewn cae, yn defnyddio chwyddwydr i astudio gwrthrych.

    Enwi math o laswellt gan ddefnyddio lens llaw.

  • Mae dyn yn sefyll yn ymyl llyn. Mae'n tynnu lluniau ar gamera.

    Tynnu llun o blanhigyn wedi blodeuo er mwyn cadw cofnod.

  • Mae dyn yn edrych i mewn i ficrosgop.

    Defnyddio microsgop i astudio dyfrllys.

  • Botanegydd

Botanegydd

Cyflwyniad

Mae botanegwyr yn astudio bywyd planhigion ar bob lefel. Maen nhw'n edrych ar sut a lle mae planhigion yn tyfu, yn astudio eu celloedd, ac yn ymchwilio i'r effaith y mae cemegau a chlefydau ei chael arnyn nhw. Mae botanegwyr yn weithgar mewn pob math o feysydd, gan ddefnyddio eu gwybodaeth er budd gwarchod natur, amaethyddiaeth a diwydiant, er enghraifft.

Adwaenir hefyd fel

  • Gwyddonydd Planhigion
  • Biolegydd Planhigion

Gweithgareddau Gwaith

Mae planhigion yn hanfodol ar gyfer bywyd ar y Ddaear, gan eu bod yn darparu bwyd, yn cynhyrchu ocsigen ac yn amsugno carbon deuocsid, ac yn aml mae ganddynt briodweddau meddyginiaethol. Mae'n hanfodol eich bod yn astudio ac yn monitro sut y dosberthir planhigion ac iechyd planhigion. Er enghraifft, wrth wneud gwaith maes, byddwch yn cofnodi'r gwahanol fathau o rywogaethau a'u niferoedd mewn ardal benodol fel rhostir, tir gwlyb, coedwig neu ddôl. Mae eich canfyddiadau'n helpu i greu darlun lleol, cenedlaethol a byd-eang o fywyd ein planhigion, gan gynnwys sut mae ffactorau amgylcheddol yn effeithio arnynt, megis newid yn yr hinsawdd, a chanlyniadau gweithgarwch dynol fel glaw asid o ddiwydiant a gor-bori gan anifeiliaid fferm. Mae rhai Botanegwyr yn teithio i bedwar ban byd i wneud y gwaith hwn. Er enghraifft, efallai byddwch yn ymweld â fforestydd glaw i ddarganfod faint o rywogaethau o blanhigion sydd yno, a oes ganddynt unrhyw briodweddau meddyginiaethol, ac, os ydyn nhw mewn perygl, pa mor gyflym y maen nhw'n diflannu. Mae Botanegwyr y Môr yn arbenigo mewn astudio bywyd planhigion y dwr a'r algâu sy'n byw yn nwr y môr, naill ai yn y cefnfor agored neu ar hyd yr arfordir. Gallwch ddefnyddio eich gwybodaeth am DNA planhigion i amlygu a dosbarthu planhigion, ac i asesu pa mor brin ydyn nhw. Gallai Botanegwyr ym maes rheoli cadwraeth fod yn gyfrifol am faes penodol o fywyd gwyllt. Yn ogystal â chynnal gwaith ymchwil mewn labordy, gall eich gwaith gynnwys rhoi sgyrsiau, darlithoedd a theithiau cerdded i ymwelwyr, a darparu ac arddangos gwybodaeth mewn canolfan ymwelwyr. Byddwch yn defnyddio'ch gwybodaeth i ddatrys problemau amaethyddol a garddwriaethol. Er enghraifft, mae croesi dwy rywogaeth o blanhigion yn galluogi chi i ddatblygu planhigion hybrid, sydd weithiau â phriodweddau dymunol pob un o'i 'rieni'. Efallai y bydd y planhigyn hybrid wedi datblygu gwell ymwrthedd i sychder, plâu a chwyn, neu bydd ganddo liw petalau penodol a fydd yn denu pobl i brynu'r blodyn neu'r planhigyn dan sylw. Mewn cwmnïau biotechnoleg, gallwch ddefnyddio dulliau modern o addasu genetig i newid priodweddau planhigion. Mae hyn yn golygu symud genynnau'n artiffisial o un rhywogaeth planhigion i un arall, sy'n eich galluogi i ychwanegu neu ddileu priodweddau penodol. Er enghraifft, efallai byddwch yn ceisio cynyddu ymwrthedd cnwd i glefydau a phryfed, neu ei oddefgarwch i leithder a thymheredd eithafol. Mae gan y dulliau hyn y potensial i fod o fudd mawr i gynhyrchiant bwyd, yn enwedig mewn gwledydd sy'n datblygu. Serch hynny, byddwch yn cymryd rhan mewn profion gofalus i ymchwilio i effeithiau cnydau newydd a addaswyd yn enetig ar yr amgylchedd, a pha mor ddiogel ydyn nhw i bobl. Er enghraifft, byddwch yn monitro ac yn dadansoddi treialon maes, gan ymchwilio i'r rhyngweithio rhwng genynnau newydd a rhai sy'n bodoli'n barod drwy groes-beillio. Mae Botanegwyr hefyd yn gweithio yn y diwydiant fferyllol, lle byddwch yn defnyddio eich gwybodaeth am briodweddau meddyginiaethol planhigion a pherlysiau penodol i greu meddyginiaethau newydd. Er enghraifft, gellir olrhain tarddiad aspirin yn ôl i risgl coed helyg. Gall Botanegwyr Fferyllol ddefnyddio'r wybodaeth draddodiadol hon, yn ogystal â dulliau modern iawn a thechnolegau soffistigedig, wrth ddatblygu meddyginiaethau. Gallwch ddefnyddio cyfrifiaduron i fodelu effeithiau cyfansoddyn biolegol o blanhigyn ar y corff dynol, i weld pa mor effeithiol y gallai fod fel meddyginiaeth. Er y byddwch o bosibl yn gwneud tipyn o waith maes, er enghraifft, i gasglu samplau a monitro arbrofion, bydd llawer o'ch gwaith yn y labordy. Yma, gallech ddefnyddio offer a thechnegau soffistigedig, megis

  • microsgopau electron
  • radioisotopau
  • delweddu lloeren
. Mewn rhai lleoliadau, fel cwmni biotechnoleg, mae'n debygol y byddwch yn gweithio mewn timau gyda sawl math arall o Wyddonwyr, fel:
  • Tocsicolegwyr
  • Ffarmacolegwyr
  • Biotechnolegwyr
  • Biocemegwyr
Gallech hefyd fod yn arwain tîm o Dechnegwyr sy'n gyfrifol am reoli'r labordy o ddydd i ddydd a chefnogi eich gwaith. Bryd arall, er enghraifft, yn ystod gwaith maes, efallai byddwch yn gweithio ar eich pen eich hun am gyfnodau hir. Gallai darllen, ysgrifennu a siarad Cymraeg fod o fantais wrth chwilio am waith yng Nghymru.

Rhinweddau Personol a Sgiliau

I ddod yn Fotanegydd, bydd angen i chi fod â:

  • sgiliau trefnu da i gynllunio prosiectau ac arbrofion.
  • y gallu i fod yn fanwl-gywir a threfnus wrth gyflawni gwaith maes a gwaith yn y labordy.
  • amynedd i ailadrodd yr arbrofion dro ar ôl tro.
  • y gallu i egluro canlyniadau'n glir a chryno, yn cynnwys llunio adroddiadau ysgrifenedig.
  • sgiliau gwaith tîm.
  • y gallu i ddefnyddio ystadegau a dulliau mathemategol eraill i ddadansoddi arbrofion.
  • sgiliau arsylwi a datrys problemau heb eu hail.
  • y gallu i ddefnyddio amrywiaeth o wahanol offer a thechnoleg, gan gynnwys cyfrifiaduron.
Un o'r sgiliau pwysicaf yr ydych chi ei angen yw'r gallu i adnabod planhigion. Bydd angen parodrwydd i ddatblygu'r sgil hon dros gyfnod o amser, gan gynnwys dilyn cyrsiau hyfforddi proffesiynol.

Cyflog a Chyfleoedd

Cyflog Mae'r cyfraddau cyflog sy'n cael eu rhoi isod yn rhai bras.

  • Dechrau: £27,500 - £30,000
  • Gyda phrofiad: £35,000 - £41,000
  • Uwch Fotanegwyr yn ennill £44,500 - £50,000
Oriau gwaith Fel arfer, bydd Botanegwyr yn gweithio 35-39 awr yr wythnos, dydd Llun i ddydd Gwener. Efallai y bydd angen i chi weithio'n hwyr a dros y penwythnos o dro i dro. Ble allwn i weithio?Mae cyflogwyr ledled y DU yn cynnwys cwmnïau agrogemegau, amaethyddiaeth a garddwriaeth. Mae Botanegwyr eraill yn gweithio yn y diwydiant bwyd a diod, y diwydiant dwr a'r diwydiant fferyllol. Mae cyfleoedd yn codi mewn gwaith cynghori ac ymgynghori, ac addysgu/darlithio. Prin yw'r cyfleoedd i weithio ym meysydd bioleg forol a dwr croyw, ecolegol ac amgylcheddol. Bydd cyfleoedd i Fotanegwyr mewn trefi, dinasoedd ac ardaloedd gwledig ledled y DU. Ble mae swyddi'n cael eu hysbysebu? Mae swyddi gwag yn cael eu hysbysebu mewn papurau newydd cenedlaethol/lleol ac mewn cylchgronau gwyddoniaeth, fel New Scientist (sydd hefyd yn hysbysebu swyddi gwag ar ei wefan). Bydd swyddi hefyd yn ymddangos mewn cyhoeddiadau ar-lein fel The Environment Post ac ar fyrddau swyddi fel environmentjob.co.uk. Mae GreenJobs yn fwrdd swyddi ar gyfer pobl sydd â diddordeb mewn gyrfaoedd gwyrdd: www.greenjobs.co.uk/browse-jobs/botanist/

Llwybrau Mynediad a Hyfforddiant

Llwybrau mynediad

Er mwyn bod yn Fotanegydd, bydd angen gradd israddedig o leiaf mewn pwnc perthnasol. Mae botaneg a gwyddor planhigion ar gael fel pynciau gradd sengl.

Mae cyrsiau fel arfer yn cynnwys pynciau fel:

  • Dosbarthu
  • Bioleg celloedd a moleciwlaidd
  • Geneteg a meithrin planhigion
  • Ecoleg
  • Ffisioleg planhigion
  • Patholeg planhigion
  • Biocemeg

Gallwch hefyd astudio botaneg neu wyddor planhigion fel rhan o radd bioleg gyffredinol.

Mae llawer o ymgeiswyr yn dilyn cyrsiau ôl-raddedig mewn botaneg (yn enwedig os mai bioleg gyffredinol yw eu gradd gyntaf). Bydd cymhwyster ôl-raddedig fel arfer yn hanfodol os am wneud swydd ymchwil, er enghraifft, mewn addysg uwch.

Mae rhai prifysgolion yn cynnig cyrsiau gradd gyda blwyddyn sylfaen. Mae hon yn flwyddyn ychwanegol ar gyfer myfyrwyr heb lefel A yn y wyddor benodol i gael mynediad.

Mae nifer fach o brifysgolion yn cynnig graddau gwyddoniaeth integredig (ISciences), gyda'r nod o roi sgiliau rhyngddisgyblaethol a gwybodaeth i raddedigion trwy ddefnyddio dull datrys problemau. Ffordd wych o ddechrau ar yr yrfa hon yw trwy interniaeth. Darllenwch ein herthygl wybodaeth ar 'Interniaethau' am ragor o fanylion.

Hyfforddiant

Gallwch ennill Tystysgrif Sgiliau Adnabod Maes (Field Identification Skills Certificate - FISC), sy'n mesur eich sgiliau arolygu botanegol mewn sefyllfaoedd bywyd go iawn. Cymdeithas Fotanegol Ynysoedd Prydain sy'n cynnig y dystysgrif hon a bydd yn cymryd tua diwrnod i'w chwblhau.

Gall Botanegwyr ddilyn cyrsiau hyfforddiant proffesiynol byr (undydd neu ddeuddydd) i ddatblygu sgiliau arolygu botanegol. Mae sefydliadau megis y Cyngor Astudiaethau Maes a Ptyxis Ecology yn darparu cyrsiau ar adnabod.

Mae cyflogwyr yn aml yn darparu hyfforddiant yn y gwaith mewn technegau a gweithdrefnau labordy. Mae rhai cyflogwyr yn caniatáu i fotanegwyr ddilyn cymwysterau ôl-raddedig.

Profiad gwaith

Byddai profiad blaenorol mewn cefndir biolegol yn ddefnyddiol. Hefyd, byddai profiad mewn amgylchedd forol yn ddefnyddiol iawn ar gyfer yr yrfa hon os ydych yn bwriadu arbenigo mewn botaneg forol.

Dilyniant

Bydd cyfleoedd i symud ymlaen yn eich swydd yn dibynnu ar y maes o'ch dewis. Mewn diwydiant, efallai y byddwch yn cael eich dyrchafu i swydd oruchwylio neu reoli, efallai gyda chyfrifoldeb am hyfforddi Gwyddonwyr a Thechnolegwyr eraill.

Gall darlithwyr prifysgol gymryd rôl cynorthwyo myfyrwyr, symud i swydd farchnata o fewn y coleg neu'r brifysgol, neu symud i faes rheoli, er enghraifft.

Gall Botanegwyr profiadol fynd ymlaen i fod yn ymgynghorwyr hunangyflogedig, er enghraifft, gan roi cyngor i elusennau cadwraeth, awdurdodau lleol (er enghraifft, er mwyn asesu effaith debygol ffordd newydd ar blanhigion lleol), ac adrannau ac asiantaethau'r llywodraeth.

Mae'r Gymdeithas Fioleg (Society of Biology) yn cynnig Statws Siartredig (CBiol) i Aelodau a Chymrodyr y Gymdeithas gyda chymhwyster ar lefel Meistr neu gyfwerth, a all hefyd ddangos y cymwyseddau proffesiynol angenrheidiol ac ymrwymiad i ddatblygiad proffesiynol parhaus. Am fwy o wybodaeth, ewch i wefan y Gymdeithas.

Cymwysterau

Er mwyn astudio gradd mewn botaneg neu wyddor planhigion, bydd angen y canlynol o leiaf:

  • 2/3 Safon Uwch gyda bioleg fel arfer yn angenrheidiol, gydag un wyddor arall o leiaf.
  • TGAUgradd C/4 ac uwch yn eich pynciau Safon Uwch.
  • 2/3 TGAU bellach gradd C/4 ac uwch, lle mae Saesneg a mathemateg yn hanfodol fel rheol.
Mae cymwysterau sy'n gyfwerth â Safon Uwch yn cynnwys:
  • Cymwysterau BTEC lefel 3
  • Diploma'r Fagloriaeth Ryngwladol.
Serch hynny, mae gofynion cyrsiau yn amrywio felly darllenwch wefan y coleg/prifysgol yn ofalus. Mae rhai prifysgolion yn derbyn cymhwyster Bagloriaeth Cymru yn gyfwerth ag un Safon Uwch.

Cyfleoedd i Oedolion

Terfynau oedran

Mae'n anghyfreithlon i unrhyw sefydliad osod terfynau oedran ar gyfer mynediad i gyflogaeth, addysg neu hyfforddiant, oni bai y gall ddangos bod angen gwirioneddol am y terfynau hyn.

Sgiliau/profiad

Bydd y rhai sy'n ymuno â'r maes hwn wedi datblygu sgiliau yn ystod gwaith maes gwyddonol perthnasol.

Cyrsiau

Os nad oes gennych y cymwysterau angenrheidiol i ddilyn cwrs gradd, mae'n bosib y gallech ymuno â chwrs ar ôl cwblhau cwrs Mynediad, er enghraifft, Mynediad i Wyddoniaeth. Does dim angen unrhyw gymwysterau i ddilyn cwrs Mynediad, ond dylech ofyn i ddarparwr y cwrs.

Mae blwyddyn sylfaen cyn dechrau gradd mewn gwyddoniaeth ar gael mewn rhai prifysgolion a cholegau addysg uwch ar gyfer myfyrwyr sydd heb lefel A mewn gwyddoniaeth, sydd fel arfer yn angenrheidiol os am ymuno â'r cwrs hwn.

Mae Prifysgolion Nottingham ac Aberystwyth yn cynnig cyrsiau gradd rhan-amser mewn gwyddor planhigion.

Cyllid

Mae'r Botanical Society of the British Isles (BSBI) yn rhoi grantiau a bwrsariaethau ar gyfer hyfforddiant adnabod planhigion a byddant yn ystyried dyfarnu grantiau ar gyfer astudiaethau graddedig ac ôl-raddedig.

Mae'r Natural Environment Research Council (NERC) yn cyllido myfyrwyr (PhD ac MSc). Mae'n gwneud hyn drwy gynnig ysgoloriaethau, a gyllidir gan adrannau prifysgolion a chynghorau ymchwil NERC (nid yw NERC yn delio'n uniongyrchol â myfyrwyr).

Ystadegau

  • Mae 5% o bobl sy'n gweithio mewn swyddi fel botaneg yn gweithio'n rhan-amser.
  • Mae 24% yn gweithio oriau hyblyg.
  • Mae 9% yn gweithio ar sail dros dro.

Gwybodaeth Bellach

GreenJobs

E-bost info@greenjobs.co.uk

Gwefan www.greenjobs.co.uk

Natural Environment Research Council (NERC)

Cyfeiriad Polaris House, North Star Avenue, Swindon SN2 1EU

Ffôn 01793 411500

Gwefan www.nerc.ac.uk

Earthworks-jobs.com

Gwefan www.earthworks-jobs.com

Society of Biology

Cyfeiriad Charles Darwin House, 12 Roger Street, London WC1N 2JU

Ffôn 020 7685 2550

E-bost info@rsb.org.uk

Gwefan www.societyofbiology.org

Institute of Horticulture (IoH)

Ffôn 01992 707025

E-bost ioh@horticulture.org.uk

Gwefan www.horticulture.org.uk

Grow

Horticulture careers

Ffôn 0845 7078007

Gwefan www.growcareers.info

Botanical Society of the British Isles (BSBI)

Ffôn 07725 862 957

E-bost coordinator@bsbi.org.uk

Gwefan www.bsbi.org.uk

Field Studies Council

Cyfeiriad Head Office, Preston Montford, Montford Bridge, Shrewsbury, Shropshire SY4 1HW

Ffôn 0845 3454071

E-bost enquiries@field-studies-council.org

Gwefan www.field-studies-council.org

Ptyxis Ecology

Cyfeiriad 3 Railway Cottages, Lambley, Northumberland CA8 7LL

Ffôn 01434 321199

E-bost enquiries@ptyxis.com

Gwefan www.ptyxis.com

People Exchange Cymru (PEC)

Public sector recruitment portal for Wales

E-bost peopleexchangecymru@gov.wales

Gwefan www.peopleexchangecymru.org.uk/home

Croeso i Gyrfa Cymru

Dewiswch iaith

Cymraeg

Welcome to Careers Wales

Please select your language

English