Astudiaethau Achos

Rhannu'r dudalen hon

Dewiswch symbol:

Lluniau Swyddi

  • Mae menyw yn eistedd wrth ddesg yn edrych ar wrthrych bach.  Mae dogfennau papur ar y ddesg.  Mae hi'n gwisgo menig latecs gwyn.

    Cofnodi olion a ddadorchuddiwyd yn ystod cloddfa archaeolegol.

  • Mae menyw yn mesur gwrthrych bach, gan ddefnyddio pren mesur.

    Mesur gwrthrych.

  • Mae menyw yn sefyll nesaf at fwrdd.  Mae amrywiaeth o flychau, pecynnau a rholyn mawr o bapur swigod ar y bwrdd.  Mae'r fenyw yn gwisgo maneg latecs, ac mae hi'n estyn i mewn i un o'r pecynnau.

    Gwarchod olion a ddarganfuwyd yn ystod cloddfa.

  • Mae rhywun yn glanhau darn bach o garreg â brws.

    Gwarchod gwrthrych.

  • Mae menyw yn eistedd wrth ddesg, yn defnyddio ffôn.

    Negodi gyda datblygwyr i drefnu cloddfa.

  • Mae menyw yn sefyll nesaf at fwrdd mewn stiwdio.  Mae hi'n lluniadu ar fap.  Mae rhesi o silffoedd sy'n llawn darganfyddiadau archaeolegol o'i blaen hi.

    Gweithio gyda map o ardal sydd i'w chloddio.

  • Mae menyw yn estyn am ffeil ar silff uchel.

    Gwneud gwaith ymchwil.

  • Mae menyw yn symud ffosil mawr ar fwrdd.

    Gwneud yn siwr bod gwrthrychau'n cael eu harddangos yn ddiogel.

  • Archaeolegydd

Archaeolegydd

Cyflwyniad

Mae archeolegwyr yn astudio gorffennol pobl trwy olion fel esgyrn, tecstilau, crochenwaith, offer, nodweddion tirwedd ac adeiladau. Maen nhw'n cloddio, adnabod, cofnodi a gwarchod yr olion. Mae gwaith arall yn cynnwys dadansoddi mewn labordy, ymchwilio, rheoli treftadaeth a rhoi cyngor cynllunio.

Adwaenir hefyd fel

  • Syrfëwr Archaeolegol

Gweithgareddau Gwaith

Fel Archaeolegydd, byddwch yn astudio gorffennol pobl trwy gyfrwng olion megis esgyrn, tecstilau, crochenwaith, offer, nodweddion tirwedd ac adeiladau. Byddwch yn cloddio, adnabod, cofnodi a gwarchod yr olion. Byddwch hefyd yn cysylltu'r olion hyn â thystiolaeth amgylcheddol megis yr hinsawdd a bywyd anifeiliaid/planhigion. Wedyn byddwch yn gallu creu darlun o fywyd mewn diwylliannau amrywiol dros amser. Fel Archaeolegydd sy'n gwneud gwaith maes byddwch fel arfer yn gweithio mewn tîm, yn cynnal arolygon neu'n cloddio. Mae cynnal arolygon yn cynnwys llunio mapiau a chynlluniau o ardal sydd i'w chloddio, neu o gofebion uwchben y ddaear. Efallai y byddwch yn defnyddio ffotograffiaeth o'r awyr neu dechnegau geoffisegol i nodi unrhyw safleoedd. Mae cloddio fel arfer yn cynnwys goruchwylio cloddwyr, a thynnu lluniau o wrthrychau a'u catalogio. Rhaid i chi wneud nodiadau manwl a mesuriadau cywir. Mae'n bosibl y bydd angen i chi ddefnyddio'r manylion hyn ar gyfer adroddiadau ysgrifenedig. Mewn rhai achosion, bydd y gwaith cloddio'n cael ei wneud dros gyfnod hir, a bydd y safle'n cael ei drefnu i'r cyhoedd ei weld. Mewn achosion eraill, byddwch yn gweithio o fewn terfyn amser i gwblhau gwaith cloddio cyn i waith ailddatblygu ddechrau. Mae rhai Archaeolegwyr yn arbenigo mewn rhanbarth daearyddol, cyfnod hanesyddol neu fath o arteffact megis darnau arian neu grochenwaith. Fel Archaeolegydd sy'n gweithio mewn amgueddfa, bydd angen i chi sicrhau bod arddangosfeydd yn cael eu cyflwyno'n dda, a bod gwrthrychau'n cael eu diogelu rhag difrod tra byddant yn cael eu harddangos. Mae rhai Archaeolegwyr yn gweithio fel cynghorwyr, yn aml mewn awdurdodau lleol, lle maent yn eu helpu gyda phroblemau megis pa un a fydd prosiectau datblygu newydd yn dinistrio safle archaeolegol ai peidio. Felly, gallech dreulio llawer o'ch amser fel Archaeolegydd yn monitro ceisiadau cynllunio, yn trafod gyda datblygwyr, ac yn plotio safleoedd lleol ar fapiau. Mae Archaeolegwyr eraill yn archwilio safleoedd hynafol, cofebau ac adeiladau hanesyddol. Eu rôl yw gwarchod safleoedd cadwraeth.

Fel arfer, byddwch yn defnyddio cyfrifiaduron yn eich gwaith, er enghraifft i gofnodi canfyddiadau, ysgrifennu adroddiadau, a chreu ffilmiau, efelychiadau neu rith-wirionedd. Mae dylunio drwy gymorth cyfrifiadur (CAD) a systemau gwybodaeth ddaearyddol (GIS) yn dod yn fwyfwy cyffredin yn y gwaith hwn. Bydd angen i chi wisgo dillad amddiffynnol megis het galed ac esgidiau caled yn ystod gwaith cloddio. Mae'n bosibl y bydd angen i chi deithio'n lleol neu i rannau gwahanol o'r Deyrnas Unedig. Mae cyfleoedd ar gael i weithio mewn gwledydd eraill hefyd. Gallai darllen, ysgrifennu a siarad Cymraeg fod o fantais wrth chwilio am waith yng Nghymru.

Rhinweddau Personol a Sgiliau

Fel Archaeolegydd, bydd arnoch angen:

  • Dyfalbarhad, agwedd benderfynol a hunan gymhelliant.
  • Meddwl dadansoddol a rhesymegol i gasglu gwybodaeth at ei gilydd o ganfyddiadau.
  • Sgiliau ymarferol i gloddio yn ofalus a thrafod gwrthrychau brau.
  • Stamina corfforol.
  • Parodrwydd i weithio ym mhob math o dywydd.
  • Sgiliau TG.
  • Sgiliau cyfathrebu a gwaith tîm.
  • Sgiliau trafod ac ysgrifennu adroddiadau.
Gallai gwaith cloddio gynnwys penlinio a gweithio mewn amodau cyfyng. Byddai trwydded yrru yn ddefnyddiol.

Cyflog a Chyfleoedd

Cyflog Cyfraddau cyflog bras yw'r rhai a nodir isod.

  • Dechrau: £21,000 - £26,000
  • Gyda phrofiad: £29,500 - £34,000
Oriau gwaith Mae oriau gwaith Archeolegwyr yn amrywio, gan ddibynnu'n aml ar eu cyflogwr a natur eu gwaith. Er enghraifft, efallai y bydd Archeolegwyr sy'n gweithio mewn prifysgolion ac amgueddfeydd yn bennaf yn gweithio wythnos 'swyddfa safonol', er enghraifft, 37.5 awr o ddydd Llun i ddydd Gwener. Fodd bynnag, bydd angen iddynt weithio oriau hirach yn aml, er enghraifft, pan fyddant yn cwblhau ymchwil neu'n paratoi ar gyfer arddangosfeydd. Gall y diwrnod gwaith 'yn y maes' olygu oriau hir a dechrau'n gynnar (yn ystod misoedd yr haf neu pan fyddwch chi'n gweithio mewn gwledydd poeth, er mwyn osgoi gweithio mewn gwres eithafol). Hefyd, gall Archeolegwyr ddilyn eu diwrnod yn y maes â gwaith labordy i brosesu samplau a chofnodi data. Ble y gallwn i weithio? Mae cyflogwyr yn cynnwys awdurdodau lleol, asiantaethau cenedlaethol (megis yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol), unedau maes, parciau cenedlaethol, prifysgolion, amgueddfeydd, ymgyngoriaethau cynllunio a phractisiau preifat. Er bod Archeolegwyr yn gallu gweithio ar hyd a lled y Deyrnas Unedig, mae'r rhan fwyaf yn gweithio yn Ne-ddwyrain a De-orllewin Lloegr. Mae cyfleoedd ar gael i weithio ar gloddiadau mewn gwledydd eraill hefyd.Hunangyflogaeth Mae cyfleoedd ar gael i Archeolegwyr fod yn hunangyflogedig, neu weithio ar eu liwt eu hunain. Gall gwaith ymgynghori fod yn bosibl ar ôl cael llawer o brofiad. Ble y caiff swyddi eu hysbysebu?Caiff swyddi eu hysbysebu mewn papurau newydd lleol/cenedlaethol, ar y wefan British Archaeological Jobs and Resources (BAJR) a gwefan Sefydliad yr Archeolegwyr (IfA), ar hysbysfyrddau swyddi megis Earthworks Jobs, ac ar wefannau prifysgolion sydd ag adrannau archaeoleg.

Llwybrau Mynediad a Hyfforddiant

Llwybrau mynediad

Mae gan y rhan fwyaf o Archeolegwyr proffesiynol radd ac mae'n anodd cael swydd heb un. Mae gan fwy a mwy o weithwyr newydd gymhwyster ôl-raddedig mewn archaeoleg hefyd.

Heblaw am radd mewn archaeoleg, mae'n bosibl cael mynediad gyda gradd mewn pwnc perthnasol fel hanes, anthropoleg, daeareg, bioleg, cemeg, ffiseg neu wyddor amgylcheddol.

Mae gradd sylfaen mewn Hanes, Treftadaeth ac Archeoleg ar gael gan Brifysgol Plymouth (Coleg Strode). Mae'r Brifysgol hefyd yn dyfarnu graddau sylfaen sydd ar gael gan Goleg Truro a Penwith. Mae graddau sylfaen yn gallu caniatáu i chi symud ymlaen i gwrs gradd mewn archeoleg.

Mae llawer iawn o gystadleuaeth i ymuno â'r yrfa hon, felly mae'n bwysig i chi ddatblygu gwybodaeth a sgiliau, a chysylltiadau, trwy brofiad gwaith gwirfoddol ar gloddiadau archeolegol. Mae manylion cyfleoedd gwirfoddol ar gael ar wefan Cyngor Archeoleg Prydain (CBA).

Y Sefydliad Archeolegwyr (IfA) yw'r corff proffesiynol ar gyfer Archeolegwyr. Mae aelodaeth â'r IfA yn dod yn gynyddol bwysig i ymuno â'r yrfa hon - mae rhai cyflogwyr yn rhoi blaenoriaeth i aelodau'r IfA pan fyddan nhw'n recriwtio.

Hyfforddiant Os hoffech chi gael rhywfaint o hyfforddiant, mae tystysgrif NVQmewn ymarfer archeolegol lefel 3 ar gael. Mae gan y cwrs hwn ystod eang o unedau, sy'n cynnwys:

  • ymchwilio a dadansoddi gwybodaeth i gyflawni amcanion mewn gweithrediadau archeolegol
  • cyfrannu at iechyd a diogelwch wrth gynnal gweithrediadau archeolegol
  • datblygu eich adnoddau eich hun a diogelu buddiannau eraill
  • deall sut i ddatblygu'ch adnoddau eich hun a diogelu buddiannau eraill mewn gweithrediadau archeolegol
  • nodi a rheoli'r amgylchedd ar gyfer storio eitemau yn ddiogel
  • deall sut i drosglwyddo eitemau archeolegol
  • defnyddio gweithdrefnau gofal ataliol i eitemau
  • paratoi llety mewn gweithrediadau archeolegol
Mae'n bosib bod cyrsiau eraill ar gael yn eich ardal chi. Ffordd dda o gael mynediad i'r yrfa hon yw drwy interniaeth. Darllenwch ein herthygl wybodaeth 'Interniaeth', am fwy o fanylion.

Work Experience Byddai profiad blaenorol o weithio mewn amgylchedd archwiliol yn ddefnyddiol ar gyfer yr yrfa hon. Dilyniant

Mae sefydlu gyrfa fel Archeolegydd yn gallu golygu derbyn cyfres o gontractau tymor byr. Fe allech chi gael mwy o gyfleoedd i symud ymlaen trwy ddatblygu sgiliau arbenigol.

Cymwysterau

I gael lle ar gwrs gradd mewn archaeoleg, y gofyniad arferol yw:

  • 2/3 Safon Uwch. Mae rhai prifysgolion yn gofyn am o leiaf un pwnc gwyddonol. Fe all fod yn bosibl gwneud Safon Uwch neu Uwch Gyfrannol mewn Archaeoleg, yn dibynnu ar eich ysgol neu goleg.
  • Cymwysterau TGAU ar raddau C ac uwch yn eich pynciau Safon Uwch.
  • 2/3 TGAU arall ar raddau C ac uwch, sydd weithiau'n cynnwys Saesneg a Mathemateg.

Mae dewisiadau eraill yn lle Safon Uwch yn cynnwys:

  • Cymwysterau Cenedlaethol Edexcel (BTEC) lefel 3
  • Diploma'r Fagloriaeth Ryngwladol.

Ond mae gofynion cyrsiau yn amrywio, felly darllenwch brosbectysau yn ofalus.

Mae rhai prifysgolion yn derbyn cymhwyster Bagloriaeth Cymru yn gyfwerth ag un Safon Uwch.

Cyfleoedd i Oedolion

Sgiliau/profiad

Mae llawer iawn o gystadleuaeth i ymuno â'r yrfa hon, felly mae'n bwysig i chi fod wedi datblygu gwybodaeth a sgiliau, a chysylltiadau, trwy brofiad gwaith gwirfoddol ar gloddiadau archeolegol. Mae manylion cyfleoedd gwirfoddol ar gael ar wefan Cyngor Archaeoleg Prydain (CBA).

Cyrsiau

Mae nifer o brifysgolion yn cynnig cyrsiau dysgu o bell ôl-raddedig mewn archaeoleg.

Cyllid

Mae bwrsariaethau ar gyfer astudiaethau ôl-raddedig ar gael, trwy brifysgolion, gan y Cyngor Ymchwil i'r Celfyddydau a'r Dyniaethau (AHRC).

Mae Cymdeithas Hynafiaethau Llundain yn cynnig amrywiaeth gyfyngedig o grantiau, gan gynnwys ar gyfer myfyrwyr ac ymchwilwyr sydd ar gam cynnar o'u gyrfaoedd.

Gwybodaeth Bellach

LGjobs

Local government vacancies

Gwefan www.lgjobs.com

myjobscotland: Scottish local government vacancies

Scottish enquiries

E-bost myjobscotland@cosla.gov.uk

Gwefan www.myjobscotland.gov.uk

Queen's University Belfast

Irish enquiries

Gwefan www.qub.ac.uk

Earthworks-jobs.com

Gwefan www.earthworks-jobs.com

National Trust (NT)

Gwefan www.nationaltrust.org.uk

National Trust for Scotland (NTS)

Scottish enquiries

E-bost information@nts.org.uk

Gwefan www.nts.org.uk

Arts and Humanities Research Council (AHRC)

E-bost enquiries@ahrc.ac.uk

Gwefan www.ahrc.ac.uk

Council for British Archaeology

E-bost webenquiry@archaeologyuk.org

Gwefan new.archaeologyuk.org

Society of Antiquaries of London

Ffôn 020 7479 7080

E-bost admin@sal.org.uk

Gwefan www.sal.org.uk

Institute for Archaeologists (IfA)

E-bost admin@archaeologists.net

Gwefan www.archaeologists.net

Ulster Archaeological Society (UAS)

Irish enquiries

E-bost arcpal@qub.ac.uk

Gwefan uas.society.qub.ac.uk

British Archaeological Jobs and Resources (BAJR)

Cyfeiriad Traprain House, Luggate Burn, East Lothian EH41 4QA

Ffôn 01620 861643

E-bost info@bajr.org

Gwefan www.bajr.org

British Archaeology

Publisher: Council for British Archaeology

Ffôn 01904 671 417

E-bost webenquiry@archaeologyUK.org

Gwefan www.britisharchaeology.org

Current Archaeology

Publisher: Current Publishing

Gwefan www.archaeology.co.uk

Local Government Careers in Wales

Gwefan www.lgcareerswales.org.uk

Cadw (Welsh Government’s historic environment service)

Cyfeiriad Welsh Government, Plas Carew, Unit 5/7 Cefn Coed, Park Nantgarw, Cardiff, CF15 7QQ

Ffôn 01443 336000

E-bost cadw@wales.gsi.gov.uk

Gwefan www.cadw.wales.gov.uk

Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales

Cyfeiriad Library and Enquiries Service, National Monuments Record of Wales, Plas Crug, Aberystwyth, SY23 1NJ

Ffôn 01970 621 200

E-bost nmr.wales@rcahmw.gov.uk

Gwefan www.rcahmw.gov.uk

The Historical Environment Records of the Welsh Archaeological Trusts

Gwefan www.cofiadurcahcymru.org.uk

People Exchange Cymru (PEC)

Public sector recruitment portal for Wales

E-bost peopleexchangecymru@gov.wales

Gwefan www.peopleexchangecymru.org.uk/home

Croeso i Gyrfa Cymru

Dewiswch iaith

Cymraeg

Welcome to Careers Wales

Please select your language

English