Rhannu'r dudalen hon

Dewiswch symbol:

Erthygl: Anghydbwysedd Rhyw yn y Gweithle

Crynodeb

Mae’r erthygl hon yn trafod anghydbwysedd rhyw mewn rhai sectorau gwaith, ac mae’n ystyried beth gellir ei wneud i unioni’r anghydbwysedd hwn.

Cyflwyniad

Ceir hanes hir o anghydbwysedd rhwng y rhywiau yn y gweithle. Mewn rhai meysydd gwaith, gallech feddwl nad oes dim wedi newid. Mae rhai pobl yn meddwl o hyd bod rhai swyddi yn naturiol ar gyfer dynion ac eraill yn naturiol ar gyfer merched. Serch hynny, mae yna nifer o resymau pam na ddylai hynny fod yn wir.

Disgwyliadau

O oedran ifanc, bydd gan nifer ohonom syniadau cryfion ynglyn â swyddi dynion a swyddi merched. Yn aml mae'n haws dilyn llwybr mwy arferol, yn hytrach na mentro i faes na fydd pobl o'n rhyw ni yn draddodiadol yn mynd iddo.

Gall fod yn anodd i ddynion a merched fel ei gilydd sydd am weithio mewn meysydd anhraddodiadol. Mae syniadau am fenyweidd-dra a gwrywdod yn aml wedi eu cysylltu'n agos â'r swyddi y bydd pobl yn eu gwneud.

Y sefyllfa bresennol

Ymchwil

Canfu adroddiad gan y Fforwm Sgiliau Cenedlaethol - Cau'r Bwlch Sgiliau Rhwng y Rhywiau - bod merched yn llai tebygol na dynion o weithio mewn meysydd penodol, fel gwyddoniaeth, technoleg a pheirianneg (caiff eu hadnabod ar y cyd fel STEM). Mae'r ffaith bod prinder sgiliau yn y meysydd hyn yn rheswm da i annog mwy o ferched i ystyried gyrfa ynddynt.

Ceir rhai sectorau, fel gofal plant, lle mae merched yn tra-arglwyddiaethu. Mae cyfraddau tâl mewn gofal plant yn llawer is nac mewn meysydd eraill o waith lle mae dynion yn tra-arglwyddiaethu.

Cyfnodau cynnar

Yn ôl ymchwil, mae llawer o'r cyngor gyrfaol y bydd pobl ifanc yn ei dderbyn yn dal i atgyfnerthu'r dewisiadau traddodiadol. Mae profiad gwaith a Phrentisiaethau hefyd yn ddylanwadol wrth i bobl ifanc ffurfio barn am y math o waith allai fod yn addas iddynt. Yn anffodus, ceir anghydbwysedd sylweddol rhwng y rhywiau mewn Prentisiaethau.

Beth sy'n digwydd?

Ar y cyfan, mae merched yn gwneud yn well na bechgyn yn yr ysgol. Ceir mwy o fyfyrwyr benywaidd nac o rai gwrywaidd mewn prifysgolion; mae'r myfyrwyr benywaidd hefyd yn fwy llwyddiannus. Serch hynny, bydd nifer o'r merched fydd yn dilyn llwybrau galwedigaethol, yn hytrach nac addysgol, yn wynebu dewisiadau cyfyngedig.

Mae bron i hanner y gweithlu yn ferched, ac eto mae eu sgiliau, mewn nifer o achosion, wedi eu cyfyngu i sectorau penodol. Mae ymchwil yn dangos y byddai mwy o ferched wedi ystyried edrych ar feysydd gyrfaol mwy amrywiol pe byddant wedi eu gwneud yn fwy ymwybodol o wahaniaethau cyflog.

Ar yr ochr gadarnhaol, mae merched yn cyrraedd swyddi fel rheolwyr oddi fewn i fyd busnes y Deyrnas Unedig yn iau na dynion. Hefyd, bellach mae mwy o ferched nac o ddynion yn mynd i broffesiynau'r gyfraith a meddygaeth. Ond eto dim ond traean o reolwyr sy'n ferched.

Pam newid?

Un o'r prif resymau dros newid ydy'r prinder sgiliau sydd i'w weld mewn nifer o feysydd gwaith. Fel dangosodd ymchwil y Fforwm Sgiliau Cenedlaethol, ceir cysylltiad rhwng prinder sgiliau ac anghydbwysedd rhwng y rhywiau.

Ceir manteision eraill hefyd o hafalu'r anghydbwysedd rhwng y rhywiau lle mae wedi ei ogwyddo'n drwm un ffordd neu'r llall. Mae hyn yn cynnwys adlewyrchu'n gywirach lledaeniad y rhywiau drwy'r boblogaeth i gyd, a rhoi mwy o ddewis i bobl ynglyn â phwy maen nhw'n ei gyflogi i ddarparu gwasanaeth.

Y ffordd ymlaen

Camau cynnar

Mae gofyn ehangu dewisiadau gyrfaol pobl ifanc o'r camau cyntaf o'u datblygiad. Yn rhy aml ceir tybiaeth, mewn addysg ac yn y cartref, na fydd merched gyda diddordeb mewn sectorau fel adeiladu a pheirianneg, ac na fydd gan fechgyn ddiddordeb mewn roliau oddi fewn i ofal plant neu nyrsio.

Drwy sicrhau bod gwybodaeth a chyngor ar gael i bawb, gan ddiystyru rhyw, fe all pobl ddechrau gwneud dewisiadau hyderus a gwybodus ynglyn â beth y gallant ei gyflawni, ym mha bynnag faes gwaith y dewisant.

Cyflogwyr

Ar hyn o bryd, mae'n llawer mwy tebygol mai'r cyflogwyr mawrion sydd â pholisi o herio stereoteipio ar sail rhyw. Mae hyn yn rhannol oherwydd eu bod yn fwy tebygol o fod â'r adnoddau i ganolbwyntio ar y mater, ac i fod â swyddi fel 'swyddogion amrywiaeth', fydd yn ymweld ag ysgolion a digwyddiadau recriwtio i annog pobl lai nodweddiadol i ymgeisio.

Serch hynny, mewn diwydiannau fel adeiladu a phlymio, ceir nifer fawr o gyflogwyr bychain, na fydd o angenrheidrwydd â'r adnoddau i fynd i'r afael â'r mater rhyw.

Dylai'r cyflogwyr rheini nad ydynt wedi sylweddoli bod darpar weithlu anferthol yn eu disgwyl, edrych tu hwnt i'w terfynau presennol. Gall diwydiannau a busnesau a dybiwyd iddynt fod yn rhai 'gwrywaidd' yn y gorffennol newid a chynorthwyo eu gweithwyr i gyd, yn ddynion a merched, i gyrraedd eu llawn botensial.

Cynghorau Sgiliau Sector

Mae gan Gynghorau Sgiliau Sector (SSC) gyfrifoldeb am unioni anghydbwysedd rhyw yn eu sectorau. Mae mentrau megis CC4G (a gychwynnodd fel 'Computer Clubs for Girls'), sy’n cael ei redeg gan e-skills UK (y SSC ynghylch TG), yn dangos fod atebion ymarferol ar gael i ddatrys prinder gweithwyr yn awr ac yn y dyfodol mewn diwydiannau lle mae gweithwyr benywaidd yn cael eu tangynrychioli. Ar hyn o bryd, dim ond 20% o’r gweithlu TG sy’n ferched.

Edrych ymlaen

Ni fydd pethau'n newid dros nos ond, fel rydym wedi'i weld, mae modd mynd i'r afael â'r sefyllfa mewn nifer o ffyrdd (ac mae hynny'n digwydd mewn rhai achosion).

Mewn ymchwil diweddar, roedd 70% o bobl ifanc yn credu y byddai mwy o swyddi'n cael eu gwneud yn gyfartal gan ddynion a menywod ymhen deng mlynedd. Ac mae gan fwy o oedolion nag o'r blaen agwedd gadarnhaol at herio patrymau gwaith traddodiadol.

Mae llawer o gyflogwyr yn gweld yr achos busnes o blaid recriwtio staff annodweddiadol. Roedd 70% o gyflogwyr yn cydnabod y byddai recriwtio staff annodweddiadol yn gallu dwyn buddion cadarnhaol i'w busnes. Roedd 80% yn credu y byddai gwell cymysgedd o'r ddau ryw yn creu gwell amrywiaeth o sgiliau a thalentau yn eu sector.

Byddai unigolion, cyflogwyr a'r economi oll yn elwa ar gywiro'r anghydbwysedd rhwng y rhywiau yn y gweithle.

Gwybodaeth Bellach

Equality and Human Rights Commission (EHRC)

Gwefan www.equalityhumanrights.com

Equality Advisory Support Service (EASS)

Cyfeiriad FREEPOST Equality Advisory Support Service FPN4431

Ffôn 0808 8000082

Gwefan www.equalityadvisoryservice.com

Croeso i Gyrfa Cymru

Dewiswch iaith

Cymraeg

Welcome to Careers Wales

Please select your language

English